Các Lỗi BHXH Doanh Nghiệp FDI Thường Bị Truy Thu Khi Thanh Tra

Trong các đợt thanh tra, kiểm tra bảo hiểm xã hội (BHXH), doanh nghiệp FDI là nhóm thường xuyên bị truy thu với số tiền lớn, do khác biệt về hệ thống quản lý, thói quen trả lương và cách hiểu pháp luật tại Việt Nam.

1. Không đóng BHXH cho lao động có HĐLĐ từ 01 tháng trở lên

Nhiều doanh nghiệp FDI cho rằng:

• Lao động thời vụ
• Lao động ngắn hạn
• Lao động thử việc kéo dài 

không cần đóng BHXH.

Đây là lỗi rất phổ biến nhiều doanh nghiệp hay gặp phải, đặc biệt từ tháng 7/2025 luật BHXH thay đổi. 

Theo quy định hiện hành, chỉ cần ký HĐLĐ từ đủ 01 tháng trở lên là thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc, không phân biệt tên gọi hợp đồng.

Hệ quả:

• Truy thu toàn bộ BHXH từ thời điểm phát sinh
• Tính lãi chậm nộp
• Xử phạt hành chính

2. Không đóng BHXH cho lao động nước ngoài thuộc diện bắt buộc

Doanh nghiệp FDI thường nhầm rằng:

• Người nước ngoài chỉ cần có work permit
• Hoặc chỉ cần mua bảo hiểm thương mại

Thực tế, người lao động nước ngoài có ký HĐLĐ từ 12 tháng trở lên phải tham gia BHXH bắt buộc.

Lỗi hay gặp:

• Không đóng BHXH cho người nước ngoài
• Đóng thiếu thời gian

3. Đóng BHXH không đúng mức tiền lương làm căn cứ

Đây là lỗi bị truy thu nhiều nhất và số tiền truy thu rất lớn.

Các trường hợp thường gặp:

• Chỉ đóng BHXH trên lương cơ bản
• Không tính các khoản:
  • Phụ cấp chức vụ
  • Phụ cấp trách nhiệm
  • Phụ cấp cố định hàng tháng
• Tách lương thành nhiều khoản để giảm chi phí BHXH

Khi thanh tra, BHXH sẽ rà soát bảng lương, hợp đồng, phụ lục lương và thực chi để truy thu phần chênh lệch.

4. Không đóng BHXH cho lao động làm việc không trọn thời gian

Nhiều doanh nghiệp cho rằng:

• Làm part-time
• Làm ca
• Làm không đủ giờ hành chính

 thì không phải đóng BHXH.

Nếu người lao động:

• Có ký HĐLĐ
• Và tiền lương từ mức tối thiểu (2.340.000đ/tháng) làm căn cứ đóng BHXH trở lên

vẫn phải tham gia BHXH bắt buộc, kể cả làm không trọn thời gian.

5. Ký hợp đồng khoán việc nhưng bản chất là HĐLĐ

Một số doanh nghiệp FDI sử dụng:

• Hợp đồng khoán
• Hợp đồng dịch vụ
• Hợp đồng cộng tác viên

 nhưng:

• Người lao động làm việc thường xuyên
• Chịu sự quản lý, điều hành
• Có giờ làm việc cố định

 Thanh tra sẽ “xuyên thấu bản chất” → xác định lại là HĐLĐ → truy thu BHXH toàn bộ thời gian.

6. Không báo tăng, báo giảm BHXH đúng thời điểm

Các lỗi thường gặp:

• Nhân viên vào làm nhưng báo tăng trễ
• Nhân viên nghỉ việc nhưng không báo giảm
• Báo giảm sai thời điểm thực tế

Hậu quả:

• Truy thu BHXH
• Phạt vi phạm hành chính
• Không chốt được sổ BHXH cho người lao động

7. Không đóng BHXH trong thời gian thử việc có ký HĐLĐ

Nhiều doanh nghiệp FDI ký:

• HĐLĐ chính thức
• Trong đó có điều khoản thử việc

 nhưng lại không đóng BHXH trong thời gian thử việc.

Nếu thử việc được ghi trong HĐLĐ, thì vẫn phải đóng BHXH ngay từ ngày đầu tiên.

✅ Kết luận

Phần lớn các khoản truy thu BHXH tại doanh nghiệp FDI không xuất phát từ cố ý, mà do:

• Hiểu sai quy định
• Áp dụng theo thông lệ công ty mẹ
• Thiếu rà soát định kỳ hồ sơ BHXH – lao động

Doanh nghiệp cần chủ động rà soát trước khi thanh tra là cách hiệu quả nhất để:

• Tránh truy thu lớn
• Tránh phạt và lãi chậm nộp
• Bảo vệ uy tín doanh nghiệp

Trong trường hợp bạn cần hỗ trợ tư vấn, hãy liên hệ với chuyên viên của TPM để được hỗ trợ. 

Ms. Đỗ Thị Thu Quỳnh_Trưởng BP. Dịch vụ Nhân sự & Tiền lương

✉️ quynh.do@tpm.com.vn

Nguồn tham khảo: Luật BHXH số 41/2024/QH15