Thuế Giá Trị Gia Tăng Đối Với Sản Phẩm Nông – Lâm – Thủy Sản Áp Dụng Từ Ngày 01/01/2026

Kể từ ngày 01/01/2026, các quy định mới về thuế Giá trị gia tăng (GTGT) đối với nhóm sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, cây trồng và rừng trồng sẽ chính thức được áp dụng theo Luật Thuế GTGT sửa đổi. Đây là nhóm hàng hóa có phạm vi áp dụng rất rộng, liên quan trực tiếp đến nhiều doanh nghiệp thương mại, xuất nhập khẩu, chế biến và phân phối, đồng thời cũng là nhóm sản phẩm dễ bị hiểu sai trong quá trình lập hóa đơn, kê khai và khấu trừ thuế GTGT trong thực tế.

1. Cơ sở pháp lý áp dụng

Các nội dung dưới đây được xây dựng trên cơ sở:

• Luật Thuế Giá trị gia tăng số 48/2024/QH15
• Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế GTGT số 149/2025/QH15
  (sửa đổi Luật 48, có hiệu lực từ 01/07/2025)
• Thời điểm áp dụng chính thức: từ ngày 01/01/2026

👉 Điểm mới quan trọng của Luật 149/2025/QH15 là làm rõ triệt để cách áp dụng thuế GTGT đối với nhóm sản phẩm nông – lâm – thủy sản, chấm dứt cách hiểu “mỗi nơi làm một kiểu” như trước đây.

2. Nhóm sản phẩm thuộc phạm vi điều chỉnh

Bao gồm các sản phẩm:

• Sản phẩm trồng trọt
• Sản phẩm chăn nuôi
• Thủy sản nuôi trồng, đánh bắt
• Cây trồng, rừng trồng

📌 Điều kiện quan trọng:
Các sản phẩm này chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường, như:

• Rửa, phơi, sấy
• Phân loại, đóng gói
• Bảo quản, làm sạch

3. Khâu nhập khẩu hoặc tự sản xuất – KHÔNG CHỊU THUẾ GTGT

3.1. Quy định pháp lý

Theo Khoản 1 Điều 5 Luật Thuế GTGT (đã được sửa đổi):

Sản phẩm trồng trọt, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường
👉  KHÔNG CHỊU THUẾ GTGT

Áp dụng tại:

• Khâu nhập khẩu
• Khâu tổ chức, cá nhân trực tiếp sản xuất, nuôi trồng, đánh bắt bán ra

3.2. Lưu ý nghiệp vụ RẤT QUAN TRỌNG

Doanh nghiệp cần lưu ý “KHÔNG CHỊU THUẾ” khác với “KHÔNG KÊ KHAI THUẾ”

Đối với hàng hóa không chịu thuế GTGT:

•  VẪN PHẢI kê khai trên tờ khai thuế GTGT
•  Không phát sinh thuế GTGT đầu ra
• Thuế GTGT đầu vào liên quan trực tiếp KHÔNG được khấu trừ

📌 Trên hóa đơn:

• Thuế suất: Không chịu thuế GTGT
• Tiền thuế GTGT: 0

📌 Xử lý thuế GTGT đầu vào:

• Không được khấu trừ
• Hạch toán vào chi phí hoặc nguyên giá/giá gốc tài sản

4. Khâu thương mại (mua về bán lại) – CẦN PHÂN BIỆT RÕ 2 TRƯỜNG HỢP

Đây là nội dung được làm rõ nhất trong Luật 149/2025/QH15, giúp doanh nghiệp tránh sai sót đã tồn tại nhiều năm 

4.1. Trường hợp 1: doanh nghiệp mua các sản phẩm nông – lâm – thủy sản về để bán lại và Bán cho DOANH NGHIỆP, HỢP TÁC XÃ

Bản chất pháp lý

• Hàng hóa VẪN thuộc diện chịu thuế GTGT
• Nhưng Nhà nước không thu thuế ở khâu này
• Thuộc cơ chế:
  👉 KHÔNG KÊ KHAI – KHÔNG TÍNH – KHÔNG NỘP THUẾ GTGT

📌 Cách xuất hóa đơn – GHI CHUẨN

• Thuế suất ghi: KKTNT
  (viết tắt của “Không kê khai, tính nộp thuế GTGT”)
• ❌ KHÔNG ghi “không chịu thuế” → ghi như vậy là sai bản chất pháp lý

Kê khai thuế

• Không phát sinh VAT đầu ra
• Nếu có doanh thu và xuất hóa đơn: vẫn kê khai tại chỉ tiêu 32a
• Thuế GTGT đầu vào tương ứng ĐƯỢC khấu trừ

👉 Đây là điểm kế toán hay làm sai nhất nếu không phân biệt đúng bản chất.

4.2. Trường hợp 2: Bán cho các đối tượng khác

Bao gồm:

• Cá nhân
• Hộ kinh doanh
• Tổ chức không phải doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp HTX

📌 Thuế suất áp dụng:
👉 Thuế GTGT 5%

📌 Cách xử lý:

• Xuất hóa đơn GTGT
• Kê khai thuế GTGT bình thường
• Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ nếu đáp ứng điều kiện chung

✅ Tóm lại, kể từ ngày 01/01/2026, việc áp dụng thuế GTGT đối với sản phẩm nông – lâm – thủy sản không chỉ dừng lại ở việc xác định mức thuế suất, mà quan trọng hơn là hiểu đúng bản chất pháp lý của từng khâu: sản xuất, nhập khẩu hay thương mại, cũng như đối tượng mua hàng là ai. Việc hiểu sai giữa “không chịu thuế” và “không kê khai, tính nộp thuế” có thể dẫn đến rủi ro lớn về thuế, đặc biệt trong quá trình thanh tra, kiểm tra và quyết toán thuế.

Do đó, doanh nghiệp cần rà soát lại toàn bộ quy trình lập hóa đơn, kê khai và khấu trừ thuế GTGT đối với nhóm hàng hóa này, nhằm đảm bảo tuân thủ đúng quy định mới và hạn chế tối đa các rủi ro phát sinh trong giai đoạn áp dụng chính sách thuế mới từ năm 2026.