Ưu Đãi Thuế Tại Việt Nam: Nhà Đầu Tư Nước Ngoài Cần Nắm Rõ Để Tối Đa Hoá Lợi Ích

Việt Nam đã trở thành một trong những điểm đến hấp dẫn nhất Đông Nam Á đối với nhà đầu tư nước ngoài, không chỉ nhờ vị trí chiến lược và chi phí lao động cạnh tranh, mà còn nhờ hệ thống ưu đãi thuế đa dạng từ Chính phủ. Tuy nhiên, dù các ưu đãi này có thể giúp giảm đáng kể gánh nặng thuế, chúng đi kèm với các điều kiện rất chặt chẽ. Nhiều nhà đầu tư đã vô tình đánh mất các ưu đãi này do thiếu sót trong tuân thủ.

1. Tổng quan về ưu đãi thuế tại Việt Nam

Việt Nam cung cấp nhiều loại ưu đãi thuế, chủ yếu dành cho các ngành nghề và địa bàn khuyến khích đầu tư. Các ưu đãi này chủ yếu áp dụng cho Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN), ngoài ra còn có thể bao gồm miễn thuế nhập khẩu và ưu đãi tiền thuê đất, giảm thuế giá trị gia tăng (GTGT) cho một số ngành nghề.

2. Các ưu đãi thuế hiện nay dành cho doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài

2.1. Ưu đãi theo ngành nghề, lĩnh vực khuyến khích đầu tư

– Ưu đãi thuế TNDN

+ Ưu đãi thuế TNDN theo ngành nghề, lĩnh vực khuyến khích đầu tư:

Chính phủ thường sử dụng ưu đãi thuế để định hướng đầu tư vào các ngành, lĩnh vực mà quốc gia ưu tiên phát triển hoặc cần hỗ trợ, đặc biệt là các ngành có ngành nghề cao, nông nghiệp, giáo dục y tế, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo, công nghiệp hỗ trợ.

+ Thuế suất ưu đãi 10% trong 15 năm

Áp dụng đối với thu nhập của doanh nghiệp từ thực hiện dự án đầu tư mới trong các lĩnh vực (Điều 15 Luật TNDN 2025):

• Sản xuất sản phẩm phần mềm (công nghệ thông tin).
• Sản xuất sản phẩm công nghệ cao.
• Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao.
• Nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ.
• Sản xuất năng lượng tái tạo (điện mặt trời, điện gió).
• Bảo vệ môi trường.
• Đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế.
• Sản xuất sản phẩm công nghiệp hỗ trợ (có danh mục cụ thể do Chính phủ quy định).
• Các dự án đầu tư mới thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường và các hoạt động xã hội hóa.

+ Thuế suất ưu đãi 17% trong 10 năm

Áp dụng cho một số ngành sản xuất cụ thể như sản xuất thép, máy móc nông nghiệp, sản phẩm dệt may, da giày…

+ Miễn thuế, giảm thuế có thời hạn

Áp dụng cho các dự án thuộc đối tượng ưu đãi thuế suất 10% hoặc 17%:

• Miễn thuế: Doanh nghiệp không phải nộp thuế trong một số năm nhất định. Các dự án ưu đãi thuế suất 10% thường được miễn 4 năm.
• Giảm thuế: Doanh nghiệp được giảm một phần (thường là 50%) số thuế phải nộp trong các năm tiếp theo. Các dự án ưu đãi thuế suất 10% thường được giảm 9 năm tiếp theo.

Cách tính thời gian: Thời gian miễn, giảm thuế thường được tính từ năm đầu tiên dự án đầu tư có thu nhập chịu thuế. Trường hợp không có thu nhập chịu thuế trong 3 năm đầu, thì thời gian miễn, giảm được tính từ năm thứ 4.

+ Ưu đãi đặc biệt cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số (Điều 16 Luật TNDN 2025)

Luật TNDN 2025 nhấn mạnh ưu đãi cho các hoạt động này, bao gồm:

• Cho phép miễn thuế tối đa 3 năm cho thu nhập từ hoạt động R&D hoặc chuyển đổi số của doanh nghiệp.
• Các khoản chi phí liên quan đến R&D hoặc chuyển đổi số có thể được khấu trừ cao hơn chi phí thực tế phát sinh (ví dụ: nhân 1.5 lần), giúp giảm thuế thu nhập chịu thuế.

+ Ưu đãi đặc biệt cho hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D), chuyển đổi số (Điều 16 Luật TNDN 2025)

Luật TNDN 2025 bổ sung ưu đãi miễn thuế lần đầu cho thu nhập từ chuyển nhượng chứng chỉ giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon, và cho nhập từ lãi trái phiếu xanh, nhằm khuyến khích phát triển thị trường trái phiếu xanh lần đầu sau khi phát hành. Đây là chính sách mới nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia vào các hoạt động giảm phát thải và đầu tư bền vững.

– Ưu đãi Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) (Luật 48/2024/QH15, hiệu lực từ 01/07/2025)

+ Đối tượng không chịu thuế GTGT (Điều 5 Luật GTGT 2024)

Luật mới đã sắp xếp lại và có thể bổ sung, làm rõ hơn một số đối tượng không chịu thuế. Các đối tượng chính vẫn bao gồm:

• Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản nuôi, đánh bắt chưa qua chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường do tổ chức, cá nhân tự sản xuất, đánh bắt bán ra và ở khâu nhập khẩu.
• Dịch vụ y tế, giáo dục, dạy nghề, dạy học.
• Dịch vụ bưu chính, viễn thông công ích và Internet phổ cập theo chương trình của Chính phủ.
• Dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm kinh doanh chứng khoán.
• Chuyển giao công nghệ, chuyển quyền sở hữu trí tuệ.
• Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác chưa chế biến thành sản phẩm khác.

+ Thuế suất 0% (Điều 9 Luật GTGT 2024)

Áp dụng cho:

• Hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu, bao gồm cả hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu, biên giới đất liền, hàng hóa chuyển khẩu, quá cảnh; dịch vụ cung cấp cho tổ chức, cá nhân nước ngoài, khu phi thuế quan.
• Dịch vụ vận tải quốc tế.
• Hoạt động xây dựng, lắp đặt công trình ở nước ngoài.

+ Thuế suất 5% (Điều 10 Luật GTGT 2024)

Áp dụng cho:

• Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, hải sản đã qua các khâu tự nhiên và được chế biến thành sản phẩm khác.
• Nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
• Thiết bị, dụng cụ y tế; bông, băng vệ sinh y tế; thuốc phòng bệnh, chữa bệnh.
• Giáo dục, đào tạo, văn hóa, nghệ thuật, thể dục, thể thao.
• Dịch vụ khoa học và công nghệ.
• Bán, cho thuê, cho thuê mua nhà ở xã hội.

2.2. Ưu đãi theo ngành nghề, lĩnh vực khuyến khích đầu tư

– Các ưu đãi hấp dẫn khác

– Khu Vực & Đối Tượng Áp Dụng Chính: Các ưu đãi này tập trung vào việc thúc đẩy đầu tư tại các khu vực cần phát triển kinh tế và các ngành công nghệ cao.

2.3 Ưu đãi đặc biệt cho Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ

Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 đã chính thức đưa ra các mức thuế suất ưu đãi dựa trên doanh thu, đặc biệt có lợi cho các doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ. Đây là một điểm mới quan trọng nhằm hỗ trợ nhóm doanh nghiệp chiếm đa số tại Việt Nam.

– Thuế suất 15%

Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm (của kỳ tính thuế trước liền kề) không vượt quá 3 tỷ đồng.

– Thuế suất 17%

Áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm (của kỳ tính thuế trước liền kề) từ trên 3 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng.

– Thuế suất phổ thông 20%

Áp dụng cho phần lớn các doanh nghiệp khác.

3. Hồ sơ và tuân thủ

Cơ quan thuế Việt Nam rất chú trọng hồ sơ chứng từ. Doanh nghiệp muốn được hưởng ưu đãi, không chỉ cần đủ điều kiện mà còn phải biết cách đăng ký và tuân thủ các quy định liên quan.

– Nghiên cứu và đối chiếu điều kiện

Đây là bước quan trọng nhất. Chủ doanh nghiệp cần giao cho bộ phận kế toán hoặc thuê chuyên gia tư vấn thuế để nghiên cứu kỹ các văn bản pháp luật hiện hành (đặc biệt là Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 và các Nghị định hướng dẫn sắp ban hành) để xác định doanh nghiệp mình có đủ điều kiện hưởng ưu đãi nào không (theo ngành nghề, địa bàn, loại hình doanh nghiệp, dự án đầu tư…).

– Chuẩn bị đầy đủ tài liệu chứng minh điều kiện hưởng ưu đãi: Thu thập và lưu trữ đầy đủ các tài liệu chứng minh doanh nghiệp đủ điều kiện hưởng ưu đãi, bao gồm:

• Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc kinh doanh.
•  Văn bản xác nhận ngành nghề ưu đãi.
• Hợp đồng, biên bản nghiệm thu (đối với dự án đầu tư).
• Chứng từ thanh toán tách bạch cho dự án, ngành nghề ưu đãi.
• Giấy tờ chứng minh quy mô doanh thu năm trước.

– Tự xác định và kê khai: Khi lập tờ khai quyết toán thuế TNDN hoặc các tờ khai khác, doanh nghiệp tự tính toán và kê khai số thuế được ưu đãi.

– Lưu trữ hồ sơ: Doanh nghiệp phải lưu trữ đầy đủ các tài liệu chứng minh điều kiện ưu đãi để khi cơ sở công ty có yêu cầu hoặc phục vụ việc kiểm tra của cơ quan thuế khi cần. Trong trường hợp thanh tra, kiểm tra thuế, việc thiếu hồ sơ có thể dẫn đến bị truy thu và mất ưu đãi.

4. TPM Khuyến nghị thực tiễn

Để bảo vệ và tối đa hóa ưu đãi thuế, doanh nghiệp, nhà đầu tư nước ngoài nên:

• Thực hiện đánh giá khả thi về ưu đãi thuế trước khi đầu tư
• Hợp tác với đơn vị tư vấn thuế tại Việt Nam
• Xây dựng hệ thống kiểm soát tuân thủ nội bộ
• Thực hiện rà soát thuế định kỳ để phát hiện rủi ro sớm
• Chủ động trao đổi với cơ quan thuế khi có vướng mắc

Ưu đãi thuế tại Việt Nam có thể mang lại lợi ích lớn cho nhà đầu tư, nhưng không phải là quyền lợi tự động hay vô điều kiện. Để tận dụng tối đa, doanh nghiệp cần có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, tuân thủ nghiêm ngặt và theo dõi liên tục.

Những nhà đầu tư coi ưu đãi thuế là một phần trong chiến lược dài hạn – thay vì lợi ích ngắn hạn – sẽ có nhiều cơ hội thành công và tránh được các rủi ro không đáng có trong môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Trong thực tế, việc đánh giá và thiết kế chiến lược ưu đãi ngay từ giai đoạn đầu đóng vai trò quyết định. Đây cũng là lý do nhiều doanh nghiệp FDI lựa chọn triển khai bước “tư vấn thuế ban đầu” cùng đơn vị tư vấn, nhằm xác định đúng điều kiện, tối ưu cấu trúc và hạn chế rủi ro bị truy thu trong tương lai.

Quý doanh nghiệp, nhà đầu tư có nhu cầu tư vấn ưu đãi thuế trước khi đầu tư tại Việt Nam, Quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ với chuyên gia Đại lý thuế TPM.

Liên hệ: 

Vân Lê – Trưởng phòng tư vấn thuế

T: +84 916 777 662

E: van.le@tpm.com.vn

Hoặc Hotline TPM: +84 28 3505 1800

Vân Lê