Quy Định Khấu Trừ, Kê Khai Thuế Mới Với Hộ Cá Nhân Kinh Doanh Qua Sàn Thương Mại Điện Tử

Ngày 29/11/2024, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật số 56/2024/QH15 với nhiều sửa đổi quan trọng liên quan đến các lĩnh vực chứng khoán, kế toán, kiểm toán, ngân sách nhà nước, quản lý thuế, thuế thu nhập cá nhân và thương mại điện tử. Đáng chú ý, luật này bổ sung quy định về trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử.

Quy định này dự kiến tác động mạnh đến hơn 1,8 triệu hộ cá nhân kinh doanh trực tuyến tại Việt Nam. Theo Tổng cục Thuế (Bộ Tài chính, 2023), có khoảng 1,8 triệu hộ cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT tại Việt Nam, tuy nhiên, chỉ 30% trong số này kê khai thuế đầy đủ, gây thất thu thuế lớn. Việc triển khai quy định mới giúp cơ quan thuế kiểm soát tốt hơn nguồn thu, nhưng cũng đặt ra thách thức cho hộ kinh doanh trong việc quản lý tài chính và tuân thủ thuế.

Điểm Mới Trong Quản Lý Thuế Với Hộ Cá Nhân Kinh Doanh Qua TMĐT

Tại điểm 5 khoản 5 Điều 6 của Luật số 56/2024/QH15, Quốc hội đã bổ sung khoản 4a vào Điều 42 của Luật Quản lý thuế năm 2019 với nội dung như sau:

Tổ chức quản lý sàn thương mại điện tử thực hiện khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay
Các tổ chức là nhà quản lý sàn giao dịch thương mại điện tử, nền tảng số có chức năng thanh toán (bao gồm cả tổ chức trong nước và nước ngoài), cũng như các tổ chức có hoạt động kinh tế số khác theo quy định của Chính phủ, sẽ thực hiện:

• Khấu trừ thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) trước khi thanh toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
• Kê khai số thuế đã khấu trừ cho cơ quan thuế.

Trường hợp hộ, cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT không thuộc diện khấu trừ và nộp thuế thay, họ có trách nhiệm tự đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định.

Dự báo tác động của quy định mới

• Tăng thu ngân sách: Bộ Tài chính ước tính, quy định mới sẽ giúp tăng thu thuế từ TMĐT thêm 30-50%, tương đương 4.000 – 6.000 tỷ đồng/năm.
• Hạn chế thất thu thuế: Theo Bộ Tài chính (2023), có tới 60% giao dịch trên TMĐT không kê khai thuế đầy đủ do khó kiểm soát doanh thu.
• Giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý thuế: Quy định mới giúp tạo môi trường kinh doanh minh bạch hơn, hạn chế tình trạng thất thu thuế. Đồng thời, việc để sàn TMĐT đứng ra khấu trừ và nộp thuế thay sẽ giúp hộ kinh doanh:

• Giảm bớt các thủ tục kê khai thuế.
• Tiết kiệm chi phí tuân thủ nghĩa vụ thuế.
• Đảm bảo công bằng giữa TMĐT và kinh doanh truyền thống.

 Hướng dẫn hộ kinh doanh chuẩn bị

• Kiểm tra ngưỡng doanh thu: Nếu doanh thu >100 triệu/năm, cần chuẩn bị cho việc bị khấu trừ thuế.
• Theo dõi thuế suất bị khấu trừ: Đảm bảo sàn TMĐT tính đúng để tránh đóng thuế oan.
• Lưu giữ chứng từ giao dịch: Để có cơ sở đối chiếu khi cần điều chỉnh thuế.
• Liên hệ cơ quan thuế khi cần: Nếu có bất kỳ vướng mắc nào trong kê khai và nộp thuế.

Cập Nhật Sửa Đổi Về Nghĩa Vụ Thuế Của Nhà Cung Cấp Nước Ngoài

Ngoài việc điều chỉnh đối với hộ cá nhân kinh doanh TMĐT, khoản 4 Điều 42 Luật Quản lý thuế 2019 cũng được sửa đổi để quy định nghĩa vụ thuế của nhà cung cấp nước ngoài: Nhà cung cấp nước ngoài dù không có cơ sở thường trú tại Việt Nam vẫn phải trực tiếp hoặc ủy quyền thực hiện đăng ký, khai báo và nộp thuế theo quy định của Bộ Tài chính.

Thời Điểm Áp Dụng Luật Mới

Luật số 56/2024/QH15 sẽ có hiệu lực từ ngày 01/01/2025, với một số ngoại lệ:

• Quy định về vốn chủ sở hữu và giao dịch trái phiếu riêng lẻ có hiệu lực từ 01/01/2026.
• Quy định tại Điều 4 có hiệu lực từ năm ngân sách 2025.
• Quy định tại điểm b khoản 5 Điều 6 có hiệu lực từ 01/04/2025.

Kết Luận

Việc sửa đổi Luật Quản lý thuế nhằm tối ưu hóa quy trình quản lý thuế đối với hộ cá nhân kinh doanh trên nền tảng TMĐT, đảm bảo sự minh bạch và công bằng trong hệ thống thuế. Doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh cần cập nhật nhanh chóng các quy định này để thực hiện nghĩa vụ thuế một cách đầy đủ, tránh rủi ro pháp lý trong tương lai.