Thuế Đối Ứng Mỹ 46% "Giáng Đòn" Ngành Gỗ, Dệt May Việt Nam - Doanh Nghiệp Họp Khẩn

Trước thông tin Hoa Kỳ chính thức áp dụng mức thuế đối ứng lên đến 46% đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp và các hiệp hội ngành nghề đã nhanh chóng tổ chức các cuộc họp khẩn cấp để tìm kiếm các biện pháp giảm thiểu những thiệt hại tiềm ẩn.

Phân Tích Chi Tiết Chính Sách Thuế Mới Của Mỹ Và Tác Động

Vào ngày 2 tháng 4 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã công bố chính sách thuế quan mới, một động thái mà ông gọi là “Ngày Giải phóng” (Liberation Day), đánh dấu thời điểm Mỹ “giành lại chủ quyền kinh tế”. Theo chính sách này, từ ngày 5 tháng 4, một mức thuế cơ bản 10% sẽ được áp dụng cho toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ các đối tác thương mại.

Đáng chú ý, bắt đầu từ ngày 9 tháng 4, Mỹ sẽ áp dụng mức thuế “có đi có lại” cao hơn đối với hơn 60 quốc gia mà họ cho là đang gây ra sự mất cân bằng thương mại. Trong số này, Việt Nam phải đối mặt với mức thuế đối ứng lên đến 46%, bên cạnh Trung Quốc (34%).

Chia sẻ quan điểm về chính sách này trên trang cá nhân, Đại sứ Hoàng Anh Tuấn, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại San Francisco (Mỹ), cho rằng việc áp thuế quan là một “đòn bẩy” mà Mỹ sử dụng để buộc các quốc gia khác chấp nhận các điều khoản thương mại có lợi cho họ, thay vì dựa vào các cơ chế đa phương như trước đây.

Chính sách thuế mới này được xem là một phần trong nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm giảm thâm hụt thương mại của Mỹ, vốn đã đạt mức kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD vào năm 2024. Mục tiêu cuối cùng là tái định vị vai trò của Mỹ trong thương mại toàn cầu.

Điểm đặc biệt của chính sách lần này là nó không chỉ bao gồm thuế quan mà còn kết hợp cả các rào cản phi quan thuế và các cáo buộc về chính sách thao túng tiền tệ mà Mỹ cho rằng một số quốc gia đang áp dụng đối với hàng hóa Mỹ.

Mặc dù mức thuế tăng cao một cách đột ngột, Tổng thống Trump lại gọi mức thuế “có đi có lại” này là “hữu nghị”. Ông giải thích rằng Mỹ mới chỉ áp dụng 50% mức thuế được tính toán theo một công thức phức tạp của Bộ Tài chính Mỹ, nhằm mục đích tạo ra “dư địa linh hoạt” cho các cuộc đàm phán trong tương lai.

Đại sứ Hoàng Anh Tuấn cũng cho biết, công thức tính thuế mới của Mỹ dựa trên tỷ lệ thâm hụt thương mại song phương, thay vì thuế theo từng ngành hàng. Ví dụ, với Việt Nam, tỷ lệ thâm hụt thương mại song phương là 90%, còn với Trung Quốc là 54%.

Mức thuế mới này được dự đoán sẽ gây ra những gián đoạn đáng kể cho chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy các quốc gia và doanh nghiệp hướng tới việc nội địa hóa sản xuất, thay đổi xu thế thương mại tự do đã tồn tại trong nhiều năm.

Đây cũng là lần đầu tiên trong lịch sử, chính quyền của Tổng thống Trump sử dụng Đạo luật IEEPA năm 1977 để tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế quốc gia, loại bỏ cơ chế đa phương và thực hiện các hành động đơn phương một cách quyết liệt.

Phản Ứng Và Tác Động Đến Các Ngành Hàng Việt Nam

Mức thuế đối ứng 46% mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Việt Nam dự kiến sẽ gây ra những ảnh hưởng không nhỏ đến các ngành kinh tế mũi nhọn của đất nước, đặc biệt là ngành dệt may và gỗ. Đây là hai ngành có kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ rất lớn.

Ngay sau khi thông tin về mức thuế mới được công bố, hàng loạt ngành nghề tại Việt Nam như đồ gỗ nội thất, dệt may, linh kiện điện tử và thủy sản đã chịu những tác động tiêu cực.

Năm 2024, tổng trị giá xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ của Việt Nam đạt hơn 16,2 tỷ USD, trong đó Mỹ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất, chiếm đến 56% tổng kim ngạch, tương đương hơn 9,1 tỷ USD. Trong khi đó, Việt Nam chỉ nhập khẩu khoảng 380 triệu USD nguyên liệu gỗ từ Mỹ, cho thấy sự chênh lệch lớn trong cán cân thương mại. Ông Ngô Chơn Trí, Giám đốc vận hành nhà xuất khẩu đồ gỗ nội thất Yes4All, cho biết công ty đã tổ chức họp khẩn ngay trong đêm để bàn về vấn đề thuế và sẽ tiếp tục kiểm tra thông tin từ nhiều nguồn để có cái nhìn chính xác nhất.

Mỹ cũng là thị trường xuất khẩu chủ lực của ngành dệt may Việt Nam, với kim ngạch đạt hơn 10 tỷ USD trong năm 2024, chiếm 40% tổng giá trị xuất khẩu. Nhờ đó, Việt Nam đã vươn lên trở thành quốc gia xuất khẩu dệt may lớn thứ hai thế giới, chỉ sau Trung Quốc. Ông Phạm Xuân Hồng, Chủ tịch Hiệp hội Dệt may thêu đan TP.HCM, cho biết Hiệp hội cũng đã lên kế hoạch họp với các hội viên trong sáng nay để trao đổi thông tin chính xác về mức thuế mới và đưa ra các kiến nghị, đề xuất phù hợp.

Công Thức Tính Thuế Đối Ứng Chi Tiết Theo CNBC

Theo CNBC, chính quyền Trump sử dụng công thức tính thuế đối ứng như sau:

Thuế quan = Thâm hụt thương mại song phương / Tổng giá trị nhập khẩu từ nước đó

Ví dụ, với Việt Nam, xuất khẩu sang Mỹ đạt 136,6 tỷ USD, nhập khẩu 13,1 tỷ USD, dẫn đến thâm hụt 123,5 tỷ USD. Tỷ lệ thâm hụt này tương đương 90% tổng giá trị xuất nhập khẩu, và Mỹ cho rằng đây là mức “thuế” mà Việt Nam đang “áp” lên hàng hóa Mỹ. Do đó, Mỹ áp mức thuế 46%, tức là một nửa mức tính toán theo công thức này.

Công thức này phản ánh cách Mỹ nhìn nhận về mức độ mất cân bằng thương mại, không dựa trên mức thuế danh nghĩa mà các quốc gia công bố.

Kết Luận

Mức thuế đối ứng 46% mà Mỹ áp dụng đối với hàng hóa Việt Nam đang đặt ra nhiều thách thức lớn cho các doanh nghiệp, đặc biệt là trong ngành gỗ và dệt may. Các cuộc họp khẩn cấp và những nỗ lực tìm kiếm giải pháp đang được tiến hành khẩn trương để giảm thiểu những tác động tiêu cực đến nền kinh tế Việt Nam.