5 Rủi Ro Thuế Trọng Yếu Doanh Nghiệp FDI Cần Rà Soát Cho Năm 2026

Nếu doanh nghiệp FDI của bạn vừa hoàn tất quyết toán thuế năm 2025 tại Việt Nam, thì đây không chỉ là dấu mốc kết thúc một kỳ tài chính — mà còn là thời điểm quan trọng để tái cấu trúc và kiểm soát rủi ro cho năm tiếp theo.

Bước sang năm 2026, môi trường pháp lý về thuế và kế toán đang thay đổi nhanh hơn, sâu hơn và có tính hệ thống hơn. Cơ quan thuế cũng chuyển dịch rõ rệt từ “hậu kiểm” sang kiểm soát theo dữ liệu và phân tích rủi ro.

Dưới đây là 5 rủi ro trọng yếu mà doanh nghiệp FDI không nên bỏ qua:

1. GIAO DỊCH LIÊN KẾT – TÂM ĐIỂM THANH TRA THUẾ

Trong năm 2026, giao dịch liên kết tiếp tục là khu vực bị kiểm soát chặt chẽ nhất, đặc biệt khi các quy định sửa đổi của Nghị định 132 đang được hoàn thiện.

Doanh nghiệp cần rà soát:

• Chính sách giá chuyển nhượng có thực sự tuân thủ nguyên tắc arm’s length 
• Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Local file, Master file) đã đầy đủ và cập nhật 
• Các khoản phí nội bộ (management fee, royalty, service fee…) có đủ cơ sở thương mại và chứng từ thực tế 

Rủi ro cốt lõi:
Không nằm ở việc “sai rõ ràng”, mà ở việc không chứng minh được tính hợp lý.

2. VAT VÀ DỊCH VỤ XUẤT KHẨU – RỦI RO TỪ HỒ SƠ HƠN LÀ BẢN CHẤT

Việc áp dụng thuế suất 0% đối với dịch vụ xuất khẩu ngày càng bị siết chặt về điều kiện chứng minh.

Điểm cần lưu ý:

• Không chỉ có hợp đồng và hóa đơn mà cần bằng chứng dịch vụ được tiêu thụ ngoài Việt Nam 
• Các mô hình như on-the-spot export/import cần được phân loại đúng bản chất 
• Dòng tiền thanh toán phải phù hợp với quy định 

Thực tế kiểm tra:
Nhiều doanh nghiệp không sai bản chất, nhưng vẫn bị truy thu vì thiếu hồ sơ chứng minh phù hợp.

3. THUẾ NHÀ THẦU (FCT) – SAI TỪ BƯỚC XÁC ĐỊNH NGHĨA VỤ

Các giao dịch với nhà cung cấp nước ngoài (dịch vụ, phần mềm, bản quyền…) đang bị kiểm soát chặt hơn về nghĩa vụ thuế.

Rủi ro phổ biến:

• Xác định sai đối tượng chịu thuế 
• Áp sai tỷ lệ FCT hoặc VAT 
• Không theo dõi đầy đủ nghĩa vụ khấu trừ và kê khai 

Hệ quả:
Không chỉ là truy thu — mà còn phát sinh tranh chấp thương mại với đối tác nước ngoài nếu xử lý không rõ ngay từ hợp đồng.

4. THUẾ TNCN CHO CÁC CHUYÊN GIA NƯỚC NGOÀI

Với các thay đổi trong quy định thuế TNCN từ năm 2026, doanh nghiệp sử dụng chuyên gia nước ngoài sẽ đối mặt với yêu cầu tuân thủ cao hơn.

Cần rà soát:

• Phân loại đúng thu nhập chịu thuế và không chịu thuế 
• Kiểm soát các khoản benefits, allowances 
• Quy trình khấu trừ và quyết toán có đầy đủ hồ sơ hỗ trợ 

Rủi ro thực tế:
Doanh nghiệp thường là bên chịu trách nhiệm cuối cùng nếu sai sót xảy ra.

5. KHOẢNG CÁCH IFRS – VAS: RỦI RO ÂM THẦM NHƯNG DÀI HẠN

Sự khác biệt giữa chuẩn mực kế toán quốc tế và Việt Nam không còn là vấn đề “kỹ thuật”, mà đang trở thành rủi ro chiến lược.

Doanh nghiệp FDI cần lưu ý:

• Chênh lệch trong ghi nhận doanh thu, chi phí, dự phòng 
• Không đồng bộ giữa báo cáo tập đoàn (IFRS) và báo cáo tại Việt Nam (VAS) 
• Ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và nghĩa vụ thuế 

Hệ quả:
Sai lệch không chỉ nằm ở số liệu mà còn ảnh hưởng đến quyết định quản trị và định giá doanh nghiệp.

3 BƯỚC CHỦ ĐỘNG GIẢM RỦI RO NGAY TỪ BÂY GIỜ

1. Tax Health Check định kỳ: Rà soát toàn bộ hệ thống kế toán – thuế tối thiểu 6 tháng/lần.
2. Chuẩn hóa hồ sơ và bằng chứng: Không chỉ dừng ở hóa đơn mà cần bằng chứng thực tế cho từng giao dịch.
3. Cập nhật sớm chính sách mới: Đặc biệt là các thay đổi liên quan đến Nghị định 132, thuế TNCN và VAT.

✅ KẾT LUẬN

Trong bối cảnh cơ quan thuế ngày càng dựa vào dữ liệu và phân tích rủi ro, việc “đúng” thôi là chưa đủ, doanh nghiệp cần chứng minh được mình đúng.

Rà soát sớm không chỉ giúp giảm thiểu truy thu và phạt, mà còn tạo nền tảng vận hành minh bạch, bền vững và sẵn sàng cho tăng trưởng.

Liên hệ với Đại lý thuế TPM để được tư vấn chuyên sâu và thiết kế giải pháp phù hợp cho doanh nghiệp FDI của bạn.

Quyền Nguyễn