Cập Nhật Ưu Đãi Thuế TNDN Khi Chuyển Đổi Hộ Kinh Doanh Sang Mô Hình Doanh Nghiệp

Từ ngày 01/01/2026, hộ và cá nhân kinh doanh sẽ không còn áp dụng phương pháp thuế khoán mà bắt buộc kê khai theo quy định quản lý thuế, đây là một mốc quan trọng cần xem xét khi đánh giá khả năng chuyển đổi. Đặc biệt, theo các quy định pháp luật mới có hiệu lực từ năm 2025, doanh nghiệp thành lập từ hộ kinh doanh được hưởng nhiều ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) rất đáng chú ý.

Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn nắm rõ cơ sở pháp lý, điều kiện, đối tượng, trình tự thực hiện và những lưu ý quan trọng khi chuyển đổi.

1. Cơ sở pháp lý ưu đãi thuế

• Miễn thuế TNDN trong 02 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế đối với Hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp

Điều 15 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/10/2025)

Các trường hợp miễn thuế, giảm thuế khác:

“…

4. Doanh nghiệp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 10 của Luật này thành lập mới từ hộ kinh doanh được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế…”

Khoản 4 Điều 21 Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (có hiệu lực từ ngày 15/12/2025)

“4. Doanh nghiệp quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 11 của Nghị định này thành lập mới từ hộ kinh doanh (bao gồm cá nhân kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp) được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 02 năm liên tục kể từ khi có thu nhập chịu thuế…”

• Miễn thuế TNDN trong 3 năm kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ

“Điều 6. Miễn, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp (khoản 1, 2, 4 Điều 10 Nghị quyết số 198/2025/QH15)

…

3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu không bao gồm doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp; doanh nghiệp thành lập mới mà người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp người đại diện theo pháp luật không phải là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò là người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất trong các doanh nghiệp đang hoạt động hoặc đã giải thể nhưng chưa được 12 tháng tính từ thời điểm giải thể doanh nghiệp cũ đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới:

a) Được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 03 năm kể từ khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu;…”

• Áp dụng thuế suất ưu đãi

🔷 Thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng

🔷 Thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng

2. Đối tượng được hưởng ưu đãi thuế

• Doanh nghiệp thành lập mới từ hộ kinh doanh/cá nhân kinh doanh (chuyển đổi lên doanh nghiệp).
• Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu
• Thuộc một trong các nhóm sau:

🔷 Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng

🔷 Doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 03 tỷ đồng đến không quá 50 tỷ đồng 

3. Điều kiện được hưởng ưu đãi thuế

• Đã đăng ký và hoạt động hộ kinh doanh liên tục ít nhất 12 tháng (trường hợp chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp)
• Chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký lần đầu.
• Không áp dụng nếu người đại diện theo pháp luật (trừ trường hợp không góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã tham gia hoạt động kinh doanh với vai trò là người đại diện theo pháp luật, thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất trong các doanh nghiệp đang hoạt động hoặc đã giải thể nhưng chưa được 12 tháng kể từ khi doanh nghiệp cũ giải thể.

4. Trình tự thực hiện

Bước 1: Làm việc với Cơ quan thuế quản lý vê việc chấm dứt mã số thuế của hộ kinh doanh

Bước 2: Chuẩn bị và nộp hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp tại Phòng Đăng ký kinh doanh nơi đặt trụ sở chính

Bước 3: Phòng Đăng ký kinh doanh cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp

Bước 4: Phòng đăng ký kinh doanh gửi thông tin để chấm dứt hoạt động của hộ kinh doanh

Bước 5: Thực hiện thủ tục sau thành lập: khắc dấu, mở tài khoản ngân hàng, thủ tục về thuế…

5. Những lưu ý khi chuyển đổi hộ kinh doanh sang mô hình Doanh nghiệp

• Xử lý tài sản/hàng tồn kho của hộ kinh doanh

Tại thời điểm chuyển đổi, hộ kinh doanh cần:

+ Lập biên bản kiểm kê hàng tồn kho, tài sản hiện có (hàng hóa, máy móc, thiết bị, công cụ dụng cụ…);

+ Xác định rõ nguồn gốc, giá trị và tình trạng của từng loại tài sản.

Đây là cơ sở để:

+ Ghi nhận tài sản vào doanh nghiệp mới (góp vốn, chuyển giao hoặc mua bán);

+ Phục vụ công tác kế toán, thuế và giải trình với cơ quan chức năng khi cần thiết

• Rà soát và hoàn tất nghĩa vụ thuế trước khi chuyển đổi

Trước khi chuyển đổi thành doanh nghiệp, hộ kinh doanh cần kiểm tra và hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ thuế với cơ quan quản lý thuế. 

Trong trường hợp chưa hoàn tất nghĩa vụ thuế, cần lưu ý: 

+ Doanh nghiệp được chuyển đổi sẽ kế thừa toàn bộ quyền và nghĩa vụ từ hộ kinh doanh cũ;

+ Chủ hộ kinh doanh vẫn phải chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình đối với các khoản nợ chưa thanh toán của hộ kinh doanh.

Việc xử lý dứt điểm nghĩa vụ thuế trước khi chuyển đổi sẽ giúp:

+ Doanh nghiệp mới khởi đầu với hồ sơ tài chính sạch và minh bạch;

+ Hạn chế rủi ro bị truy thu, xử phạt hoặc vướng mắc trong quá trình hoạt động sau này.

✅ Kết luận:

Chuyển đổi từ hộ kinh doanh lên doanh nghiệp không chỉ giúp nâng tầm pháp lý, mở rộng quy mô, mà còn mang lại lợi ích lớn về thuế nếu thực hiện đúng thời điểm và đúng quy định. Việc chuẩn bị kỹ hồ sơ, sổ sách và nghĩa vụ thuế sẽ giúp quá trình chuyển đổi diễn ra nhanh chóng, an toàn và hiệu quả.