Cơ Hội Vàng Cho Nhà Đầu Tư:
5 Lợi Ích Từ Luật Đầu Tư Mới

Môi trường đầu tư tại Việt Nam đang trong giai đoạn “bùng nổ” với những cải cách mạnh mẽ từ Luật đầu tư 2020. Đây không chỉ là sự thay đổi về mặt pháp lý, mà là bản đồ cơ hội giúp nhà đầu tư tối ưu hóa lợi nhuận, giảm thiểu rủi ro và mở rộng quy mô kinh doanh nhanh chóng.

Dưới đây là những điểm mới có lợi nhất mà nhà đầu tư cần nắm bắt ngay:

1. Nhà đầu tư nước ngoài không phải có dự án trước khi thành lập doanh nghiệp

Luật Đầu tư 2025 cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp mà không cần có dự án trước, với điều kiện vẫn phải đáp ứng các điều kiện tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Theo quy định trước đó, việc thành lập doanh nghiệp không gắn với dự án đầu tư chỉ được áp dụng trong một số lĩnh vực đặc thù như: trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D), hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn, hạ tầng điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên hoặc các hạ tầng số khác (Luật số 90/2025/QH15 sửa đổi Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật Hải quan, Luật Thuế giá trị gia tăng)

2. Mở rộng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt 

Theo Điều 28 Luật đầu tư 2025: đối với dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do, trung tâm tài chính quốc tế và các khu chức năng trong khu kinh tế (trừ dự án phải chấp thuận đầu tư theo quy định của Chính phủ), nhà đầu tư được quyền lựa chọn đăng ký đầu tư theo thủ tục đặc biệt.

Các dự án đầu tư theo thủ tục đặc biệt không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập quy hoạch chi tiết, cấp Giấy phép xây dựng và các thủ tục để được phê duyệt, chấp thuận, cho phép trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy chữa cháy.

Nhà đầu tư chỉ cần có văn bản cam kết đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn, đề xuất dự án. Quy định chuyển mạnh từ thực sự cần thực hiện “tiền kiểm” và chuyển sang cơ chế “hậu kiểm”, qua đó giúp doanh nghiệp giảm thời gian và thủ tục xin cấp giấy phép trước khi hoạt động.

3. Sửa đổi chính sách ưu đãi đầu tư

Mở rộng cơ hội tiếp cận chính sách ưu đãi đối với các doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, công nghiệp công nghệ số và công nghiệp bán dẫn.

Khuyến khích doanh nghiệp chuyển đổi sang mô hình kinh tế mới như kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế chia sẻ. Điều này tạo động lực để doanh nghiệp đầu tư vào công nghệ sách, chuyển đổi số hóa và phát triển bền vững.

Tăng khả năng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu cùng với việc khuyến khích phát triển cụm liên kết ngành và chuỗi giá trị.

Việc sửa đổi Điều 15 và 16 giúp mở rộng phạm vi doanh nghiệp được hưởng ưu đãi đầu tư, đồng thời định hướng dòng vốn vào các ngành công nghệ cao, kinh tế số và phát triển bền vững. Điều này nhìn chung tạo lợi thế cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp có chiến lược phát triển dài hạn.

4. Loại bỏ và bổ sung ngành, nghề kinh doanh có điều kiện

Một số ngành nghề được loại bỏ: Kinh doanh thủ tục về thuế; Kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; Kinh doanh dịch vụ việc làm; Kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động… (Phụ lục IV Luật đầu tư 2025)

Kể từ ngày 01/07/2026, Luật thay đổi nguyên tắc xác định điều kiện đầu tư kinh doanh chuyển mạnh từ thực sự cần thực hiện “tiền kiểm” và chuyển sang cơ chế “hậu kiểm”, qua đó giúp doanh nghiệp giảm thời gian và thủ tục xin cấp giấy phép trước khi hoạt động. 

Theo đó, Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện được phân thành 02 nhóm:

– Nhóm phải cấp phép/chứng nhận trước khi hoạt động (tiền kiểm);

– Nhóm không cần cấp phép, doanh nghiệp chỉ công bố đáp ứng điều kiện kinh doanh và chịu quản lý theo cơ chế hậu kiểm.

5. Làm rõ phạm vi dự án chấp thuận chủ trương đầu tư

Việc quy định cụ thể 20 loại dự án phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư giúp làm rõ phạm vi các dự án cần thực hiện thủ tục này, từ đó tăng tính minh bạch và giúp doanh nghiệp dễ xác định nghĩa vụ pháp lý ngay từ giai đoạn chuẩn bị dự án.

Bên cạnh đó, việc điều chỉnh thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư cũng được xem là có lợi cho doanh nghiệp. Sự phân cấp này có thể rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm bớt thủ tục hành chính, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.

• Quốc hội chỉ chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án có yêu cầu áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt, khác với quy định của luật, Nghị quyết của Quốc hội
• Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư đối với 08 nhóm dự án 
• Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (thay cho UBND cấp tỉnh trước đây) chấp thuận chủ trương đầu tư đối với 13 nhóm dự án

6. Bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài

Trước đây, đối với một số dự án đầu tư ra nước ngoài, doanh nghiệp phải thực hiện thêm thủ tục xin chấp thuận chủ trương đầu tư từ cơ quan có thẩm quyền trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Việc loại bỏ thủ tục này giúp: Giảm bớt một bước thủ tục hành chính tính chủ động cho doanh nghiệp khi quyết định đầu tư ra thị trường nước ngoài; Đơn giản hóa quy trình pháp lý, giúp môi trường đầu tư trở nên thuận lợi và linh hoạt hơn, từ đó rút ngắn thời gian chuẩn bị và triển khai dự án.

Căn cứ theo quy định tại Điều 42 Luật Đầu tư 2025: Chỉ áp dụng chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài với dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài theo quy định của Chính phủ hoặc dự án đầu tư có lĩnh vực thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện như ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, báo chí, phát thanh, truyền hình, kinh doanh bất động sản.

Dương Nguyễn