Doanh Nghiệp FDI Tại Việt Nam Có Bắt Buộc Áp Dụng Thuế Tối Thiểu Toàn Cầu (GMT)?

Từ năm 2024, Việt Nam chính thức nội luật hóa quy định về Thuế tối thiểu toàn cầu (Global Minimum Tax – GMT) theo sáng kiến Trụ cột 2 của OECD. Điều này khiến nhiều nhà đầu tư đặt câu hỏi: Liệu có phải mọi doanh nghiệp FDI tại Việt Nam đều bắt buộc áp dụng mức thuế này?

Thực tế không phải mọi doanh nghiệp FDI đều phải áp dụng Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT). Xem ngay điều kiện về quy mô tập đoàn và ngưỡng doanh thu để biết doanh nghiệp bạn có thuộc diện chịu thuế 15% hay không!

1. Thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) là gì?

GMT là cơ chế đảm bảo các tập đoàn đa quốc gia (MNE) lớn phải chịu mức thuế thu nhập doanh nghiệp thực tế tối thiểu 15% trên lợi nhuận tại mỗi quốc gia nơi họ hoạt động.

➡️ Mục tiêu của GMT:

• Hạn chế tình trạng chuyển lợi nhuận sang các “thiên đường thuế”.
• Chấm dứt cuộc đua xuống đáy về thuế giữa các quốc gia nhằm thu hút đầu tư.
• Đảm bảo sự công bằng trong cạnh tranh kinh tế toàn cầu.

2. Đối tượng FDI nào nằm trong phạm vi áp dụng?

Theo Nghị quyết 107/2023/QH15 của Quốc hội Việt Nam, không phải mọi doanh nghiệp FDI đều thuộc diện điều chỉnh. GMT chỉ áp dụng đối với:

• Là thành viên của Tập đoàn đa quốc gia (MNE): Có hoạt động kinh doanh tại ít nhất hai quốc gia/vùng lãnh thổ.
• Ngưỡng doanh thu: Tổng doanh thu hợp nhất trong báo cáo tài chính của Công ty mẹ tối cao đạt ít nhất 750 triệu EUR trong ít nhất 2 năm của 4 năm tài chính liền kề trước đó.

➡️ Những trường hợp KHÔNG thuộc diện áp dụng:

• Doanh nghiệp FDI quy mô nhỏ và vừa: Doanh thu tập đoàn dưới ngưỡng 750 triệu EUR.
• Doanh nghiệp độc lập: Không thuộc cấu trúc tập đoàn đa quốc gia.
• Tổ chức đặc thù: Các tổ chức chính phủ, tổ chức quốc tế, tổ chức phi lợi nhuận, quỹ hưu trí hoặc quỹ đầu tư là công ty mẹ tối cao.

3. Cơ chế thực thi của Việt Nam: QDMTT là gì?

Việt Nam đã áp dụng cơ chế Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT). Đây là “lá chắn” giúp Việt Nam giữ lại quyền đánh thuế.

Giải thích đơn giản: Nếu một doanh nghiệp FDI tại Việt Nam đang được hưởng ưu đãi thuế (ví dụ chỉ nộp 5% hoặc 10%), nhưng thuộc diện áp dụng GMT, thì Việt Nam sẽ thu thêm phần chênh lệch để mức thuế thực tế đạt đúng 15%.

Nếu Việt Nam không thu khoản này, quốc gia nơi đặt trụ sở chính của tập đoàn sẽ có quyền thu số thuế đó theo quy tắc IIR. Do đó, việc Việt Nam thu tại nguồn là bước đi chủ động để bảo vệ nguồn thu ngân sách.

4. Tác động và hành động cần thiết cho doanh nghiệp

Mặc dù không phải đối tượng nào cũng chịu thuế, nhưng các doanh nghiệp FDI cần chủ động:

1. Rà soát ngưỡng doanh thu: Xác định xem tập đoàn mẹ có nằm trong nhóm “750 triệu EUR” hay không.
2. Tính toán Thuế suất hiệu dụng (ETR): Lưu ý rằng thuế suất thực tế theo quy tắc GMT (GloBE) khác với thuế suất danh nghĩa trên giấy tờ.
3. Chuẩn bị hệ thống dữ liệu: Việc báo cáo GMT đòi hỏi dữ liệu tài chính cực kỳ chi tiết từ tập đoàn.
4. Đánh giá lại chiến lược đầu tư: Khi các ưu đãi thuế dần mất đi lợi thế, doanh nghiệp cần tập trung vào các yếu tố như hạ tầng, nhân lực và các chính sách hỗ trợ chi phí khác từ Chính phủ.

✅ Kết luận

Thuế tối thiểu toàn cầu là một bước ngoặt lớn trong môi trường đầu tư tại Việt Nam. Dù chỉ áp dụng cho các “ông lớn” đa quốc gia, nhưng nó gián tiếp thúc đẩy sự thay đổi trong cách tiếp cận ưu đãi đầu tư của Việt Nam – chuyển từ “ưu đãi thuế” sang “hỗ trợ chi phí và môi trường kinh doanh”.

Để đảm bảo sự chuẩn xác và tối ưu nhất trong quá trình đăng ký, kê khai thuế tối thiểu toàn cầu, TPM hân hạnh đồng hành cùng Quý doanh nghiệp mang đến giải pháp rà soát chuyên sâu và hỗ trợ kê khai GMT toàn diện.

Quyền Nguyễn