Lưu Ý Khi Tuyển Dụng Lao Động Nước Ngoài Dành Cho Doanh Nghiệp FDI

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, nhu cầu tuyển dụng lao động nước ngoài tại các doanh nghiệp FDI ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các vị trí quản lý, chuyên gia kỹ thuật và lao động có trình độ cao. Tuy nhiên, việc sử dụng lao động nước ngoài tại Việt Nam chịu sự điều chỉnh chặt chẽ của pháp luật lao động, xuất nhập cảnh và bảo hiểm xã hội.
Nếu không nắm rõ quy định, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro xử phạt hành chính, truy thu nghĩa vụ hoặc buộc chấm dứt hợp đồng lao động.                     

Dưới đây là những lưu ý quan trọng khi tuyển dụng lao động nước ngoài mà doanh nghiệp FDI cần đặc biệt quan tâm.

1. Xác định đúng nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài

Theo quy định pháp luật Việt Nam, doanh nghiệp chỉ được tuyển dụng lao động nước ngoài khi lao động Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu về trình độ, kinh nghiệm hoặc chuyên môn.

Doanh nghiệp nước ngoài cần: 

Báo cáo giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài trong trường hợp tuyển dụng người lao động nước ngoài vào làm việc theo 3 hình thức sau: (áp dụng đối với trường hợp cấp và gia hạn giấy phép lao động)

• Thực hiện hợp đồng lao động;
• Tham gia thực hiện các gói thầu, dự án tại Việt Nam;
• Thực hiện hợp đồng lao động với cơ quan đại diện ngoại giao nước ngoài, tổ chức nước ngoài tại Việt Nam.

Trước ít nhất 05 ngày tính đến thời điểm nộp hồ sơ xin cấp GPLĐ, người sử dụng lao động đã thông báo tuyển dụng người lao động Việt Nam theo quy định Bộ luật Lao động về tuyển dụng lao động vào các vị trí dự kiến tuyển dụng người lao động nước ngoài. 

Thông báo tuyển dụng gồm các thông tin cơ bản sau: Vị trí công việc (cụ thể, lĩnh vực làm việc); hình thức làm việc; địa điểm làm việc; thời hạn làm việc; trình độ chuyên môn kỹ thuật (nếu có) (văn bản thông báo tuyển dụng kèm theo).

Tuy nhiên, không tuyển dụng được lao động Việt Nam vào vị trí dự kiến sử dụng người lao động nước ngoài.

Vì vậy, Doanh nghiệp FDI cần:

• Xác định rõ vị trí công việc dự kiến tuyển dụng
• Chứng minh tính cần thiết của việc sử dụng lao động nước ngoài
• Thực hiện thủ tục giải trình nhu cầu sử dụng lao động nước ngoài với cơ quan có thẩm quyền

Đây là bước bắt buộc trước khi tiến hành thủ tục xin giấy phép lao động.

2. Phân loại đúng đối tượng lao động nước ngoài

Lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam thường thuộc một trong các nhóm sau:

• Nhà quản lý
• Giám đốc điều hành
• Chuyên gia
• Lao động kỹ thuật

Việc xác định sai nhóm đối tượng có thể dẫn đến hồ sơ không hợp lệ hoặc bị từ chối cấp giấy phép lao động.

Doanh nghiệp FDI cần rà soát:

• Trình độ chuyên môn
• Kinh nghiệm làm việc
• Vị trí đảm nhiệm thực tế tại doanh nghiệp của các lao động nước ngoài. 

3. Giấy phép lao động là điều kiện pháp lý quan trọng

Giấy phép lao động là căn cứ pháp lý quan trọng nhất để lao động nước ngoài làm việc hợp pháp tại Việt Nam (trừ các trường hợp được miễn).

Doanh nghiệp cần lưu ý:

• Nộp hồ sơ xin cấp GPLĐ đúng thời hạn (trước khi NLĐ làm việc tại doanh nghiệp)
• Giấy phép lao động có thời hạn tối đa 2 năm
• Chỉ được làm việc đúng vị trí, chức danh, địa điểm ghi trên giấy phép

Sử dụng lao động nước ngoài không có giấy phép lao động hợp lệ có thể bị xử phạt nặng và buộc xuất cảnh rời khỏi Việt Nam. 

4. Lưu ý về trường hợp miễn giấy phép lao động

Một số trường hợp lao động nước ngoài được miễn giấy phép lao động, tuy nhiên không đồng nghĩa với việc không làm thủ tục.

Doanh nghiệp vẫn phải:

• Thực hiện thủ tục xác nhận không thuộc diện cấp giấy phép lao động
• Báo cáo và lưu hồ sơ theo quy định

Việc chủ quan bỏ qua bước này là lỗi phổ biến của nhiều doanh nghiệp FDI.

5. Ký kết hợp đồng lao động đúng quy định

Sau khi được cấp giấy phép lao động (hoặc xác nhận miễn), doanh nghiệp phải:

• Ký hợp đồng lao động bằng văn bản
• Nội dung hợp đồng phù hợp với giấy phép lao động đã xin cấp
• Thời hạn hợp đồng không vượt quá thời hạn giấy phép lao động

Hợp đồng lao động là cơ sở để thực hiện các nghĩa vụ về thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội bắt buộc và quản lý lao động.

6. Nghĩa vụ về bảo hiểm xã hội và thuế thu nhập cá nhân

Người lao động là công dân nước ngoài làm việc tại Việt Nam thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi làm việc theo hợp đồng lao động xác định thời hạn có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên với người sử dụng lao động tại Việt Nam, trừ các trường hợp sau đây:

a) Di chuyển trong nội bộ doanh nghiệp theo quy định của pháp luật về người lao động nước ngoài làm việc tại Việt Nam;

b) Tại thời điểm giao kết hợp đồng lao động đã đủ tuổi nghỉ hưu theo quy định tại khoản 2 Điều 169 của Bộ luật Lao động;

c) Điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định khác.

Thuế TNCN: Thực hiện nghĩa vụ thuế TNCN theo tình trạng cư trú của lao động nước ngoài. 

7. Quản lý hồ sơ và báo cáo lao động nước ngoài

Doanh nghiệp sử dụng lao động nước ngoài phải:

• Lưu trữ đầy đủ hồ sơ pháp lý
• Cập nhật kịp thời khi có thay đổi về vị trí, địa điểm, thời hạn làm việc hoặc các thay đổi liên quan đến thông tin hộ chiếu của người lao động. 

Việc quản lý hồ sơ không chặt chẽ có thể gây khó khăn khi gia hạn giấy phép hoặc bị xử phạt khi thanh tra.

Kết luận

Tuyển dụng và sử dụng lao động nước ngoài mang lại nhiều lợi ích cho doanh nghiệp FDI, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn không ít rủi ro pháp lý nếu không tuân thủ đúng quy định. 

Việc nắm rõ các lưu ý khi tuyển dụng lao động nước ngoài sẽ giúp doanh nghiệp: Hoạt động đúng pháp luật, Giảm thiểu rủi ro xử phạt, Đảm bảo tính ổn định và bền vững trong quá trình kinh doanh tại Việt Nam. 

Trong trường hợp bạn cần hỗ trợ tư vấn, hãy liên hệ với chuyên viên của TPM để được hỗ trợ. 

Ms. Đỗ Thị Thu Quỳnh

Trưởng BP. Dịch vụ Nhân sự & Tiền lương

 quynh.do@tpm.com.vn

Nguồn tham khảo: 

• Nghị định Số: 219/2025/NĐ-CP 
• Luật lao động số 45/2019/QH14