Vì Sao 80% Doanh Nghiệp FDI Gặp Rủi Ro Tuân Thủ Trong Năm Đầu Tại Việt Nam?

Việt Nam đang là điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, trên thực tế, phần lớn doanh nghiệp FDI đều gặp rủi ro tuân thủ ngay trong năm đầu hoạt động. Những rủi ro này không xuất phát từ việc cố tình vi phạm, mà chủ yếu do chưa hiểu rõ hệ thống pháp lý và chưa có lộ trình triển khai phù hợp.

Một trong những nguyên nhân chính là môi trường pháp lý tại Việt Nam khá phức tạp và thường xuyên thay đổi. Hệ thống quy định bao gồm luật, nghị định và thông tư với nhiều hướng dẫn chi tiết. Nhiều doanh nghiệp áp dụng quy trình từ công ty mẹ mà không điều chỉnh theo quy định địa phương, dẫn đến sai lệch ngay từ giai đoạn đầu.

Bên cạnh đó, không ít doanh nghiệp hiểu sai rằng khi chưa phát sinh doanh thu hoặc chưa vận hành thì không cần kê khai thuế. Trên thực tế, doanh nghiệp vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai VAT, PIT và CIT, kể cả trong trường hợp không phát sinh số thuế phải nộp. Việc không kê khai đúng hạn là một trong những lỗi phổ biến nhất và dễ dẫn đến xử phạt.

Ngoài ra, việc chưa thiết lập hệ thống kế toán và chứng từ ngay từ đầu cũng tạo ra nhiều rủi ro. Các khoản chi phí không có hóa đơn hợp lệ, thanh toán không đúng quy định hoặc thiếu chứng từ chứng minh mục đích kinh doanh sẽ bị loại khi quyết toán thuế. Điều này làm tăng nghĩa vụ thuế và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả tài chính của doanh nghiệp.

Sai sót trong việc tuân thủ các sắc thuế như CIT, VAT và FCT cũng là vấn đề đáng lưu ý. Doanh nghiệp kê khai sai thuế GTGT hoặc chưa xử lý đúng các khoản thanh toán cho đối tác nước ngoài. Những sai sót này không chỉ dẫn đến truy thu thuế mà còn có thể khiến doanh nghiệp bị thanh tra toàn diện.

Ngoài ra, nhiều doanh nghiệp bỏ sót các nghĩa vụ sau khi được cấp phép như báo cáo đầu tư, treo bảng hiệu hoặc mở tài khoản vốn đúng quy định. Đây là những yêu cầu bắt buộc nhưng thường bị xem nhẹ trong giai đoạn đầu.

Việc thiếu một lộ trình tuân thủ tổng thể cũng là nguyên nhân quan trọng. Khi các chức năng pháp lý, kế toán và thuế không được phối hợp đồng bộ, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng bỏ sót nghĩa vụ hoặc xử lý không nhất quán.

Hậu quả của các rủi ro này là rất rõ ràng. Doanh nghiệp có thể bị phạt hành chính với mức từ vài chục đến hàng trăm triệu thuế có thể truy thu VAT, CIT, PIT và tính lãi chậm nộp khoảng 0,03 phần trăm mỗi ngày. Trong nhiều trường hợp, doanh nghiệp còn bị thanh tra toàn bộ hệ thống kế toán. Ngoài ra, việc không tuân thủ còn ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động kinh doanh, như không thể điều chỉnh giấy phép, tăng vốn hoặc mở rộng hoạt động.

Có thể thấy, phần lớn rủi ro tuân thủ của doanh nghiệp FDI không đến từ việc cố tình vi phạm mà từ việc thiếu chuẩn bị ngay từ đầu. Việc xây dựng một nền tảng tuân thủ đúng ngay từ những bước đầu tiên là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp vận hành ổn định và phát triển bền vững tại Việt Nam.

Kim Ngân Hồ
Tax Consultant | TPM Tax Agent
Chuyên tư vấn thuế và tuân thủ cho doanh nghiệp FDI tại Việt Nam

TPM Tax Agency – Đại Lý Thuế TPM
Địa chỉ: 102 Đ. Phùng Văn Cung, Phường 7, Cầu Kiệu, Hồ Chí Minh
Số điện thoại: 028 3505 1800