1. Khái niệm

Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) là chế độ bảo đảm xã hội nhằm hỗ trợ người lao động (NLĐ) khi mất việc làm, giúp họ có nguồn thu nhập tạm thời để trang trải chi phí sinh hoạt và có thời gian tìm kiếm việc làm mới. 

2. Đối tượng tham gia

Người lao động 

• Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc không xác định thời hạn;
• Hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc xác định thời hạn;
• Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng.

Người sử dụng lao động 

• Cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị vũ trang nhân dân;
• Tổ chức chính trị, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp;
• Cơ quan, tổ chức nước ngoài, tổ chức quốc tế hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam;
•  Doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ gia đình, hộ kinh doanh, tổ hợp tác, tổ chức khác;
• Cá nhân có thuê mướn, sử dụng lao động theo hợp đồng làm việc hoặc hợp đồng lao động đã nêu.

3. Điều kiện hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Đã chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc, trừ các trường hợp:

• Người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc trái pháp luật.
• Hưởng lương hưu, trợ cấp mất sức lao động hằng tháng.

Đã đóng bảo hiểm thất nghiệp

• Từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động xác định thời hạn/không xác định thời hạn.
• Từ đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 36 tháng trước khi chấm dứt hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một công việc nhất định có thời hạn từ đủ 03 tháng đến dưới 12 tháng.

Đã nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp tại trung tâm dịch vụ việc làm do cơ quan quản lý nhà nước: về việc làm thành lập trong thời hạn 03 tháng, kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc. 

Chưa tìm được việc làm sau 15 ngày, kể từ ngày nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, trừ các trường hợp:

• Thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ công an;
• Đi học tập có thời hạn từ đủ 12 tháng trở lên;
• Chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng, cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc;
• Bị tạm giam; chấp hành hình phạt tù;
• Ra nước ngoài định cư; đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng;
• Chết.

4. Chế độ khi tham gia bảo hiểm thất nghiệp

Trợ cấp thất nghiệp: Giúp NLĐ có nguồn thu nhập tạm thời để trang trải chi phí sinh hoạt trong thời gian tìm kiếm việc làm mới.

Hỗ trợ tư vấn, giới thiệu việc làm: Giúp NLĐ tìm kiếm việc làm phù hợp với năng lực và nhu cầu của bản thân.

Hỗ trợ học nghề: Giúp NLĐ nâng cao kỹ năng nghề nghiệp để đáp ứng yêu cầu thị trường lao động.

Hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề để duy trì việc làm cho người lao động: Giúp NLĐ cập nhật kiến thức chuyên môn để duy trì và phát triển việc làm.

5. Thời gian hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Thời gian hưởng trợ cấp thất nghiệp được tính theo số tháng đóng BHTN, cụ thể:

• Cứ đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp.
• Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp thất nghiệp nhưng tối đa không quá 12 tháng.

6. Mức đóng bảo hiểm thất nghiệp

Người lao động đóng 1% tiền lương tháng.

Người sử dụng lao động đóng 1% quỹ tiền lương tháng của những người lao động đang tham gia.

7. Mức hưởng bảo hiểm thất nghiệp

Mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp nhưng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu vùng đối với NLĐ đóng BHTN theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định tại thời điểm chấm dứt hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc.

Mức trợ cấp thất nghiệp cụ thể được tính như sau:

• Mức lương bình quân: Lấy tổng số tiền lương đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp chia cho số tháng đóng BHTN trong 6 tháng đó.
• Mức trợ cấp tối đa: 5 lần mức lương tối thiểu vùng quy định tại thời điểm NLĐ nghỉ việc.

8. Thủ tục tham gia bảo hiểm thất nghiệp và hưởng trợ cấp thất nghiệp

Tham gia BHTN

• Doanh nghiệp tham gia đóng BHXH bắt buộc cho NLĐ thì NLĐ sẽ được tham gia BHTN.
• Thủ tục tham gia BHTN được thực hiện tại cơ quan BHXH nơi NLĐ cư trú.

Hưởng trợ cấp thất nghiệp

• NLĐ nộp hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Trung tâm dịch vụ việc làm nơi cư trú trong vòng 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc.
• Hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp bao gồm:

• • Đơn đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp theo Mẫu số 03 ban hành kèm theo Thông tư 28/2015/TT-BLĐTBXH  ngày 31/7/2015.
  • Sổ BHXH.
  • Bản chính hoặc bản sao có chứng thực của một trong các giấy tờ sau đây xác nhận về việc chấm dứt HĐLĐ hoặc HĐLV (Quyết định thôi việc, quyết định sa thải, hợp đồng lao động hoặc hợp đồng làm việc đã hết hạn hoặc đã hoàn thành công việc theo hợp đồng lao động,…)

9. Thông tin tham khảo

• https://luatvietnam.vn/bao-hiem/bao-hiem-that-nghiep-563-19389-article.html#demuc193890
• https://thuvienphapluat.vn/chinh-sach-phap-luat-moi/vn/ho-tro-phap-luat/tu-van-phap-luat/36427/bao-hiem-that-nghiep-toan-bo-quy-dinh-can-biet-2021
• https://ebh.vn/bao-hiem-that-nghiep/dieu-kien-huong-bao-hiem-that-nghiep
• https://luatminhkhue.vn/che-do-va-dieu-kien-huong-bao-hiem-that-nghiep.aspx