1. Điểm mới về xác định doanh thu chịu thuế trong Luật Thuế TNDN 2024

Mở rộng định nghĩa doanh thu chịu thuế: Bao gồm cả doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng vốn, thu nhập từ hoạt động đầu tư, thu nhập từ hoạt động tài chính,…

Điều chỉnh phương pháp xác định doanh thu: Doanh nghiệp có thể lựa chọn áp dụng một hoặc nhiều phương pháp xác định doanh thu phù hợp với hoạt động kinh doanh của mình, bao gồm:

• Phương pháp khấu trừ: Áp dụng cho doanh nghiệp bán hàng hóa, thành phẩm.
• Phương pháp trực tiếp: Áp dụng cho doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, hoặc bán hàng hóa, thành phẩm theo phương thức thu tiền trước.
• Phương pháp tỷ lệ phần trăm: Áp dụng cho doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ có thu nhập khó xác định.

Quy định chi tiết về các khoản thu nhập được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp: Bao gồm chi phí sản xuất, kinh doanh, chi phí quản lý, chi phí tài chính, chi phí khấu hao…

Nâng mức thuế suất thuế TNDN đối với một số trường hợp: Cụ thể, thuế suất thuế TNDN đối với hoạt động kinh doanh xổ số, trò chơi điện tử có thưởng được nâng từ 20% lên 35%. 

Một số điểm mới khác:

• Quy định về thời gian tính thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng vốn, thu nhập từ hoạt động đầu tư, thu nhập từ hoạt động tài chính.
• Quy định về việc khấu trừ chi phí trước khi xác định doanh thu chịu thuế đối với một số trường hợp.
• Quy định về việc tính thuế TNDN đối với các doanh nghiệp có hoạt động kinh doanh ở nhiều quốc gia.

2. Hướng dẫn từng bước xác định doanh thu chịu thuế TNDN

Bước 1: Xác định doanh thu

• Doanh thu từ bán hàng hóa, thành phẩm: Là số tiền thực thu được từ việc bán hàng hóa, thành phẩm, bao gồm cả các khoản phụ thu, phụ trội, thuế GTGT mà doanh nghiệp được hưởng.
• Doanh thu từ cung cấp dịch vụ: Là số tiền thực thu được từ việc cung cấp dịch vụ, bao gồm cả các khoản phụ thu, phụ trội, thuế GTGT mà doanh nghiệp được hưởng.
• Doanh thu từ hoạt động khác: Là các khoản thu nhập khác từ hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm: lãi tiền gửi ngân hàng, lãi cho vay, thu nhập từ hoạt động đầu tư, v.v.

Bước 2: Xác định các khoản trừ khi tính thuế

• Chi phí sản xuất, kinh doanh: Bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí hao mòn, chi phí bán hàng, chi phí quản lý, v.v.
• Chi phí tài chính: Bao gồm lãi vay, lỗ ngoại hối, chi phí bảo hiểm, v.v.
• Chi phí khấu hao: Bao gồm khấu hao tài sản cố định, tài sản vô hình, v.v.
• Các khoản trừ khác: Theo quy định của Luật Thuế TNDN.

Bước 3: Tính toán doanh thu chịu thuế

Doanh thu chịu thuế = Doanh thu – Khoản trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp

Bước 4: Phương pháp tính thuế TNDN

Thuế TNDN = Doanh thu chịu thuế x Thuế suất

Trong đó:

• Doanh thu chịu thuế: Là doanh thu sau khi trừ đi các khoản thu nhập được miễn thuế và các khoản trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Thuế suất:
  • 20%: Áp dụng cho hầu hết các doanh nghiệp.
  • 32% – 50%: Áp dụng cho các doanh nghiệp khai thác khoáng sản, dầu khí, khí đốt.
  • 10%: Áp dụng cho các doanh nghiệp kinh doanh nhà ở xã hội.

Ví dụ: Công ty ABC là doanh nghiệp sản xuất và bán đồ nội thất. Trong năm 2024, công ty ABC có doanh thu từ bán hàng hóa, thành phẩm là 100 tỷ đồng; chi phí sản xuất, kinh doanh là 60 tỷ đồng; chi phí tài chính là 10 tỷ đồng; chi phí khấu hao là 5 tỷ đồng.

Bước 1: Xác định doanh thu: Doanh thu = 100 tỷ đồng

Bước 2: Xác định các khoản trừ khi tính thuế: Tổng chi phí trừ khi tính thuế = Chi phí sản xuất, kinh doanh + Chi phí tài chính + Chi phí khấu hao = 60 tỷ đồng + 10 tỷ đồng + 5 tỷ đồng = 75 tỷ đồng

Bước 3: Tính toán doanh thu chịu thuế: Doanh thu chịu thuế = Doanh thu – Tổng chi phí trừ khi tính thuế = 100 tỷ đồng – 75 tỷ đồng = 25 tỷ đồng

Bước 4: Tính toán thuế TNDN: Thuế TNDN = Doanh thu chịu thuế x Thuế suất = 25 tỷ đồng x 20% = 5 tỷ đồng

Kết luận: Thuế TNDN của công ty ABC phải nộp trong năm 2024 là 5 tỷ đồng.

3. Các trường hợp cụ thể khi xác định doanh thu chịu thuế TNDN

Doanh thu từ hoạt động chuyển nhượng vốn: Là doanh thu từ việc chuyển nhượng quyền sở hữu tài sản, bao gồm: đất đai, nhà cửa, phương tiện giao thông, v.v.

Thu nhập từ hoạt động đầu tư: Là thu nhập từ việc đầu tư vào các khoản tài sản như: cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ, v.v.

Thu nhập từ hoạt động tài chính: Là thu nhập từ các hoạt động như: cho vay, bảo hiểm, v.v