Dệt May Việt Nam: Tận Dụng "Thời Gian Vàng" Thích Ứng Thuế Mỹ Mới

Mức thuế 10% được áp dụng trong 90 ngày được xem là “thời gian vàng” để các doanh nghiệp dệt may Việt Nam đẩy mạnh sản xuất và xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Mỹ. Tuy nhiên, những áp lực từ chính sách thuế mới cũng đang tạo ra động lực để ngành dệt may thay đổi, hướng tới sản xuất thông minh, bền vững và chủ động hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Đa Dạng Hóa Thị Trường Xuất Khẩu Dệt May

Theo ông Trương Văn Cẩm, Tổng Thư ký Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), ngành dệt may chịu ảnh hưởng lớn từ thuế đối ứng của Mỹ. Năm 2024, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 43,6 tỷ USD, trong đó thị trường Mỹ chiếm 16,6 tỷ USD, tương đương 15% tổng lượng nhập khẩu dệt may của Mỹ và đứng thứ hai sau Trung Quốc.

Về nhập khẩu nguyên phụ liệu, ngành dệt may Việt Nam nhập khẩu khoảng 24,8 tỷ USD mỗi năm, 62% trong số đó từ Trung Quốc. Do đó, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung Quốc ảnh hưởng đáng kể đến chuỗi cung ứng dệt may của Việt Nam.

Ông Cẩm bày tỏ lo ngại về tác động của thuế mới đến đầu tư nước ngoài, chiếm đến 60% tỉ trọng xuất khẩu dệt may của Việt Nam. Trong 50 doanh nghiệp xuất khẩu lớn nhất sang Mỹ, hơn 30 là doanh nghiệp FDI. “Nếu chúng ta không đàm phán được mức thuế phù hợp, sẽ rất khó khăn vì số doanh nghiệp này có thể hạn chế, thu hẹp sản xuất hoặc rút khỏi thị trường Việt Nam”, ông Cẩm nhấn mạnh.

Chia sẻ từ ông Đinh Trịnh Dũng, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần May II Hải Dương, cho thấy doanh nghiệp đã có đơn hàng đến hết tháng 8/2025, trong đó Mỹ chiếm khoảng 30%. Việc Mỹ áp thuế đối ứng 46% ban đầu sẽ ảnh hưởng, nhưng quyết định hoãn áp thuế 90 ngày và giảm xuống 10% là cơ hội để doanh nghiệp tái cơ cấu hoạt động và ứng phó.

Để giảm thiểu ảnh hưởng, nhiều doanh nghiệp dệt may Việt Nam đang linh hoạt chuyển hướng sang các thị trường tiềm năng khác như Hàn Quốc, EU, Đông Bắc Á. Ông Dũng cho biết May II Hải Dương đang tăng cường xuất khẩu sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức và về lâu dài sẽ mở rộng sang các thị trường mới để duy trì ổn định tỷ trọng xuất khẩu, dù quá trình chuyển đổi thị trường có thể mất 2-3 năm. Doanh nghiệp đang tiếp cận thị trường châu Âu với những đơn hàng khó hơn.

Làm Chủ Năng Lực Sản Xuất, Công Nghệ Và Thị Trường

Việc tăng thuế không chỉ là bài toán chi phí mà còn là cảnh báo về tính bền vững của cấu trúc thị trường xuất khẩu dệt may Việt Nam. Sự phụ thuộc vào một vài thị trường chủ lực làm tăng rủi ro trước biến động chính sách. Do đó, bên cạnh việc tinh gọn bộ máy và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, đặc biệt là Trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản trị và sản xuất, doanh nghiệp cần chuyển đổi từ mô hình “làm theo đơn hàng” sang “thiết kế – sở hữu thương hiệu” để nâng cao vị thế đàm phán.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhận định 90 ngày với mức thuế 10% là “thời gian vàng” để doanh nghiệp tăng tốc sản xuất, xuất khẩu. Cùng với đó, việc đảm bảo chế độ tốt nhất cho người lao động và có nguồn lực dự trữ là cần thiết để bù đắp cho khả năng sụt giảm đơn hàng sau này.

Hiện tại, các doanh nghiệp đang duy trì lượng đơn hàng và dồn lực sản xuất để hoàn thành mục tiêu cả năm sớm nhất. Sau giai đoạn này, mặt bằng thuế và giá có thể thay đổi, đòi hỏi doanh nghiệp phải chấp nhận và thích ứng.

Mỹ là thị trường xuất khẩu chủ lực nên việc duy trì vị thế tại đây là rất quan trọng, không chỉ vì lợi nhuận mà còn nâng cao vị thế của dệt may Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu và thu hút khách hàng lớn.

Ông Lê Tiến Trường, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex), cho biết ngay trong quý II, Tập đoàn chỉ đạo các đơn vị đẩy nhanh tiến độ các đơn hàng hiện có bằng cách tăng ca, tăng năng suất để tối đa hóa lợi nhuận quý II, tạo nguồn dự trữ cho nửa cuối năm khó dự báo.

Các đơn vị cần tận dụng triệt để cơ hội ngắn hạn 90 ngày để có nguồn lực kiên định với mục tiêu dài hạn. Hoàn thành tốt đơn hàng giai đoạn này thể hiện năng lực, trách nhiệm và cam kết với khách hàng, tạo dựng uy tín và lợi thế cạnh tranh cho ngành dệt may Việt Nam.

Bên cạnh sản xuất, Tập đoàn cũng chỉ đạo tìm hiểu chuỗi cung ứng nguyên phụ liệu, ưu tiên nguồn vải nội bộ đạt chất lượng, phân loại mặt hàng và thị trường có nguy cơ ảnh hưởng bởi chính sách thuế mới để đàm phán với khách hàng và tìm hướng đi phù hợp.

Tập đoàn cũng yêu cầu minh bạch quy tắc xuất xứ và tuân thủ quy định chống gian lận thương mại, đồng thời định hướng doanh nghiệp đa dạng hóa sản phẩm, chuỗi cung ứng, thị trường và khách hàng để tránh phụ thuộc.