1. Thực trạng hiện nay

Doanh nghiệp khai khống thu nhập là hành vi gian lận thuế phổ biến hiện nay, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngân sách nhà nước, quyền lợi người nộp thuế và môi trường kinh doanh.

Doanh nghiệp sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để khai khống thu nhập, bao gồm:

• Sử dụng thông tin cá nhân của người khác: Doanh nghiệp sử dụng thông tin cá nhân như tên, mã số thuế, số căn cước công dân của người khác để kê khai, tính chi phí tiền lương, tiền công khi xác định nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp trong khi không phát sinh trả thu nhập trên thực tế cho cá nhân đó.
• Làm giả chứng từ: Doanh nghiệp làm giả hóa đơn, chứng từ thanh toán, hợp đồng lao động,… để tăng chi phí đầu vào, giảm thuế thu nhập doanh nghiệp.
• Lợi dụng lỗ hổng hệ thống: Doanh nghiệp lợi dụng lỗ hổng trong hệ thống quản lý thuế để khai báo sai lệch thông tin thu nhập.

Doanh nghiệp khai khống thu nhập vì nhiều lý do, bao gồm:

• Tránh nộp thuế: Đây là lý do phổ biến nhất. Doanh nghiệp muốn giảm số tiền thuế phải nộp cho ngân sách nhà nước bằng cách khai báo thu nhập thấp hơn mức thực tế.
• Tăng lợi nhuận: Doanh nghiệp muốn làm đẹp báo cáo tài chính để thu hút nhà đầu tư, vay vốn ngân hàng,…
• Cạnh tranh không lành mạnh: Doanh nghiệp muốn hạ giá thành sản phẩm, dịch vụ bằng cách giảm chi phí thuế, từ đó cạnh tranh không lành mạnh với các doanh nghiệp khác.

Khai khống thu nhập gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng:

• Đối với ngân sách nhà nước: Thất thu thuế, ảnh hưởng đến khả năng đầu tư cho các lĩnh vực công cộng như giáo dục, y tế, an ninh quốc phòng,…
• Đối với người nộp thuế: Phải nộp thuế cao hơn mức thực tế, ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp.
• Đối với môi trường kinh doanh: Gây mất cân bằng, cạnh tranh không lành mạnh, cản trở thu hút đầu tư.

2. Giải pháp

Về phía cơ quan quản lý nhà nước

• Hoàn thiện hệ thống thuế điện tử, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác quản lý thuế.
• Nâng cao ý thức pháp luật của doanh nghiệp thông qua các hoạt động tuyên truyền, giáo dục.
• Tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm về thuế một cách nghiêm minh.
• Bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế, tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh.

Về phía doanh nghiệp

• Nâng cao ý thức trách nhiệm nộp thuế, tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về thuế.
• Sử dụng hệ thống quản lý tài chính minh bạch, rõ ràng.
• Hợp tác với cơ quan thuế trong công tác quản lý thuế.

Về phía người nộp thuế

• Nâng cao hiểu biết về pháp luật thuế, tra cứu thông tin thu nhập của bản thân trên hệ thống thuế điện tử.
• Báo cáo cơ quan thuế nếu phát hiện doanh nghiệp khai khống thu nhập.