Dự Thảo Luật Việc Làm Sửa Đổi: Đề Xuất Quan Trọng Về Bảo Hiểm Thất Nghiệp Cho Người Bị Sa Thải

Sáng 7-5, tại Kỳ họp thứ 9 của Quốc hội, nội dung thảo luận về Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) đã thu hút sự chú ý lớn, đặc biệt là các quy định liên quan đến chế độ bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) cho người lao động (NLĐ).

Một trong những điểm sửa đổi đáng chú ý nhất, được đông đảo đại biểu Quốc hội quan tâm và đề nghị, là việc bỏ quy định NLĐ bị sa thải hoặc bị kỷ luật buộc thôi việc thì không được hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp.

Tiếp thu ý kiến xác đáng từ các đại biểu, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý và chính thức bỏ quy định này trong dự thảo Luật trình Quốc hội lần này. Đây được xem là một tin vui, mở ra cơ hội tiếp cận chính sách BHTN cho nhóm đối tượng lao động đặc thù này khi mất việc làm.

Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật được Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình bày, nêu rõ sự thay đổi này, thể hiện tinh thần đổi mới tư duy trong công tác xây dựng luật. Dự thảo Luật lần này bao gồm 8 chương, 58 Điều, đã được tinh gọn so với dự thảo trình tại kỳ họp thứ 8.

Các Trường Hợp Không Được Hưởng Trợ Cấp Thất Nghiệp Theo Dự Thảo Mới

Dự thảo Luật (sửa đổi) quy định chi tiết các trường hợp NLĐ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp tại Điều 40. Theo đó, bên cạnh việc bỏ quy định đối với người bị sa thải hoặc buộc thôi việc, các trường hợp sau đây vẫn thuộc diện không được hưởng trợ cấp thất nghiệp:

• NLĐ đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động trái pháp luật theo quy định Bộ luật Lao động.
• NLĐ đơn phương chấm dứt hợp đồng làm việc không đúng quy định của Luật Viên chức.
• NLĐ nghỉ việc khi đã đủ điều kiện hưởng lương hưu.
• NLĐ đang có việc làm.
• NLĐ đang thực hiện nghĩa vụ quân sự, nghĩa vụ tham gia công an nhân dân, dân quân thường trực.
• NLĐ đi học tập có thời hạn trên 12 tháng.
• NLĐ chấp hành quyết định áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục bắt buộc, cơ sở cai nghiện bắt buộc.
• NLĐ bị tạm giam, chấp hành hình phạt tù.
• NLĐ ra nước ngoài định cư.
• NLĐ đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
• NLĐ đã chết.

Quy Định Về Mức Hưởng và Thời Gian Hưởng Trợ Cấp Thất Nghiệp

Về chế độ hưởng, Điều 41 của dự thảo luật quy định:

• Mức hưởng: Hằng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng đã đóng BHTN gần nhất trước khi chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc chấm dứt làm việc. Mức hưởng tối đa không quá 5 lần mức lương tối thiểu tháng theo vùng do Chính phủ công bố được áp dụng tại tháng cuối cùng đóng BHTN.
• Thời gian hưởng: Được tính theo số tháng đóng BHTN. Cứ đóng đủ 12 tháng đến đủ 36 tháng thì được hưởng 3 tháng trợ cấp thất nghiệp. Sau đó, cứ đóng đủ thêm 12 tháng thì được hưởng thêm 1 tháng trợ cấp thất nghiệp, nhưng tổng thời gian hưởng tối đa không quá 12 tháng.

Thay Đổi Quan Trọng Về Bảo Lưu Thời Gian Đóng BHTN

Một điểm đáng chú ý khác trong dự thảo Luật là việc bỏ quy định về bảo lưu thời gian đóng BHTN. Nhiều ý kiến đại biểu đã đề nghị bỏ quy định thời gian đóng BHTN trên 144 tháng thì không được bảo lưu để tính hưởng trợ cấp thất nghiệp cho lần tiếp theo.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy nội dung này vốn không có trong quy định của Luật hiện hành mà được quy định tại Thông tư số 15/2023/TT-BLĐTBXH ngày 29-12-2023 của Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội. Mặc dù đã được bổ sung vào dự thảo Luật trình tại Kỳ họp thứ 8, nhưng trên tinh thần tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và đổi mới trong công tác xây dựng luật, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý theo hướng không quy định nội dung này trong dự thảo Luật lần này. Điều này có nghĩa là thời gian đóng BHTN của NLĐ sẽ được bảo lưu cho lần hưởng tiếp theo mà không bị giới hạn 144 tháng như quy định tại Thông tư.

Những sửa đổi trong Dự thảo Luật Việc làm (sửa đổi) lần này được kỳ vọng sẽ mang lại quyền lợi tốt hơn, đảm bảo an sinh xã hội cho người lao động khi không may mất việc làm, kể cả trong các trường hợp bị sa thải hoặc buộc thôi việc.