Hiểu Đúng về Sàn TMĐT Thanh Toán và Trách Nhiệm Thuế Mới (Có Hiệu Lực 01/07/2025)

I. Giới thiệu chung về Nghị định 117/2025/NĐ-CP và sàn TMĐT thanh toán

Ngày 01/07/2025 đánh dấu hiệu lực của Nghị định số 117/2025/NĐ-CP, một văn bản pháp lý quan trọng của Chính phủ. Nghị định này tập trung vào việc điều chỉnh hoạt động quản lý thuế trong lĩnh vực thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt là đối với các tổ chức quản lý nền tảng TMĐT có tích hợp chức năng thanh toán trực tuyến. Việc nắm rõ các quy định mới này là vô cùng cần thiết cho cả người bán và các sàn giao dịch TMĐT.

II. Sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán là gì? Định nghĩa theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP

Theo khoản 1 Điều 3 của Nghị định 117/2025/NĐ-CP, sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán được định nghĩa là nền tảng trực tuyến cho phép người mua thực hiện thanh toán trực tiếp thông qua các hình thức phổ biến như:

• Ví điện tử: Các loại ví điện tử thông dụng như MoMo, ShopeePay,…
• Thẻ ngân hàng: Thanh toán trực tiếp bằng thẻ ATM, thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ.
• Chuyển khoản qua hệ thống tích hợp: Các cổng thanh toán trung gian được tích hợp sẵn trên sàn.
• Thanh toán tiền mặt khi giao hàng (COD): Hình thức thanh toán quen thuộc khi nhận hàng.
• Các phương thức thanh toán hợp pháp khác: Các hình thức thanh toán điện tử được pháp luật công nhận.

Điểm khác biệt cơ bản giữa sàn TMĐT có chức năng thanh toán và các nền tảng chỉ đóng vai trò đăng tin hoặc môi giới là khả năng xử lý trực tiếp dòng tiền giao dịch. Sàn thanh toán đóng vai trò là trung gian thu hộ – chi hộ, kết nối người mua và người bán trong quá trình thanh toán.

III. Phân biệt sàn TMĐT thanh toán và nền tảng mạng xã hội (Ví dụ minh họa)

Để hiểu rõ hơn, hãy cùng xem xét một số ví dụ điển hình:

Các sàn TMĐT có chức năng thanh toán (chịu trách nhiệm thuế theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP):

• Shopee: Tích hợp ShopeePay và cho phép chuyển khoản ngân hàng trực tiếp, Shopee quản lý dòng tiền cho đến khi giao dịch hoàn tất.
• Lazada: Xây dựng hệ thống thanh toán đa dạng qua thẻ, ví điện tử và COD, thực hiện thu hộ và đối soát doanh thu cho người bán.
• Tiki: Cho phép thanh toán trực tiếp trên nền tảng và quản lý toàn bộ quá trình thanh toán giữa người mua và người bán.
• TikTok Shop: Hỗ trợ thanh toán qua ví điện tử và tài khoản ngân hàng liên kết, TikTok Shop chịu trách nhiệm thanh toán lại cho người bán sau khi đơn hàng thành công.

Các nền tảng mạng xã hội không có chức năng thanh toán (không thuộc phạm vi điều chỉnh trực tiếp về trách nhiệm thuế theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP):

• Facebook, Instagram, Zalo: Không có hệ thống thanh toán tích hợp. Các giao dịch mua bán và thanh toán thường diễn ra trực tiếp giữa người mua và người bán bên ngoài nền tảng.

Như vậy, Nghị định 117/2025/NĐ-CP tập trung vào các sàn giao dịch TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki, TikTok Shop, những nền tảng trực tiếp tham gia vào quá trình thanh toán.

IV. Trách nhiệm thuế quan trọng của sàn TMĐT có chức năng thanh toán theo Nghị định 117/2025/NĐ-CP

Dựa trên các Điều 4, 5, 6 của Nghị định 117/2025/NĐ-CP, các sàn TMĐT có chức năng thanh toán phải thực hiện các trách nhiệm thuế sau:

• Khấu trừ thuế GTGT và thuế TNCN: Thực hiện khấu trừ thuế Giá trị gia tăng (GTGT) và thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) đối với hộ kinh doanh và cá nhân có phát sinh doanh thu từ hoạt động bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ trên nền tảng.
• Thời điểm khấu trừ thuế: Ngay tại thời điểm giao dịch mua bán được xác nhận thành công và quá trình thanh toán hoàn tất.
• Tỷ lệ thuế khấu trừ cụ thể:
  

  Loại giao dịch	GTGT	TNCN (cư trú)	TNCN (không cư trú)
  Bán hàng hóa	1%	0,5%	1%
  Cung cấp dịch vụ	5%	2%	5%
  Dịch vụ gắn với hàng hóa	3%	1,5%	2%