Hóa Đơn Đầu Vào Đối Với Hộ Kinh Doanh Khoán Và Hộ Kê Khai – Có Cần Thiết Không?

Trong bối cảnh công tác quản lý thuế ngày càng được siết chặt, việc kiểm soát và lưu trữ hóa đơn đầu vào ngày càng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động kinh doanh của các hộ cá thể. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều hộ kinh doanh vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng, cũng như những rủi ro tiềm ẩn khi không quản lý tốt hóa đơn đầu vào – đặc biệt là đối với các hình thức nộp thuế theo phương pháp khoán và kê khai.

1. Hộ Kinh Doanh Nộp Thuế Theo Hình Thức “Khoán” – Có Cần Hóa Đơn Đầu Vào Không?

Quy định pháp lý:

• Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, hộ khoán nộp thuế dựa trên doanh thu ấn định.
• Không yêu cầu phải kê khai chi phí, không được khấu trừ thuế GTGT.
• Do đó, hóa đơn đầu vào không bắt buộc phải có để quyết toán thuế.

Tuy nhiên, thực tế vẫn nên có hóa đơn trong các trường hợp sau:

• Khi phát sinh giao dịch lớn bất thường (nhập hàng trị giá cao).
• Khi bị cơ quan thuế kiểm tra hoặc nghi ngờ kê khai sai lệch doanh thu.
• Khi muốn chuyển sang hộ kê khai hoặc lên doanh nghiệp trong tương lai (cần chứng minh tính hợp lệ của hoạt động kinh doanh).

Rủi ro nếu không có hóa đơn đầu vào:

• Khó chứng minh tính hợp pháp của nguồn hàng (dễ bị quy là hàng không rõ nguồn gốc).
• Khi lên doanh nghiệp hoặc xin vay vốn, các ngân hàng/tổ chức tín dụng có thể yêu cầu lịch sử giao dịch minh bạch.
• Trong kiểm tra thuế, nếu bị nghi vấn trốn doanh thu, hộ kinh doanh có thể bị ấn định lại mức khoán cao hơn, hoặc truy thu.

2. Hộ Kinh Doanh Nộp Thuế Theo Hình Thức “Kê Khai” – Hóa Đơn Đầu Vào Có Bắt Buộc Không?

Quy định pháp lý:

• Hộ kinh doanh theo phương pháp kê khai bắt buộc phải:
  • Lập sổ sách kế toán theo thông tư 88/2021/TT-BTC;
  • Kê khai và nộp thuế GTGT, TNCN theo doanh thu kê khai trên hoá đơn đầu ra;
  • Việc kê khai thuế sẽ thực hiện theo tháng hoặc quý. 

Vai trò của đối với hộ kê khai:

Việc kê khai thuế sẽ theo tháng hoặc quý. Và lưu ý nộp kèm bảng kê hoạt động kinh doanh trong kỳ. Theo đó trong bảng kê phải báo cáo về nhập – xuất – tồn vật liệu, dụng cụ, sản phẩm/hàng hoá, các chi phí phát sinh liên quan doanh thu trong kỳ.

Do đó, để được ghi nhận và theo dõi được các thông tin trên, HKD theo phương pháp kê khai cần phải có hóa đơn đầu vào, chứng từ đầy đủ. Mục đích là để:

• Chứng minh nguồn gốc hàng hóa, tính hợp pháp của hàng hoá và chi phí đầu vào.
• Làm căn cứ để cơ quan Thuế theo dõi, quản lý hệ số k – đánh giá rủi ro của hộ kinh doanh.

Rủi ro nếu không có hóa đơn đầu vào:

• Khó chứng minh tính hợp pháp của nguồn hàng (dễ bị quy là hàng không rõ nguồn gốc).
• Nếu không có hóa đơn đầu vào → dữ liệu nhập hàng không có cơ sở xác minh. Điều này khiến tồn kho không khớp thực tế – dễ bị cơ quan thuế nghi ngờ kê khai gian dối, ẩn doanh thu hoặc mua hàng không hóa đơn (trốn thuế).

Khuyến Nghị Từ Đại Lý Thuế TPM

1. Dù áp dụng phương pháp khoán hay kê khai, hộ kinh doanh nên tập thói quen yêu cầu và lưu giữ hóa đơn đầu vào khi nhập hàng hóa, dịch vụ..
2. Nếu hộ kinh doanh đang hoặc chuẩn bị chuyển sang kê khai, hãy đầu tư vào:
   • Phần mềm kế toán và tổ chức bộ máy kế toán;
   • Ký hợp đồng và lấy hóa đơn từ mọi nhà cung cấp, dù là nhỏ.
3. Nếu hộ kinh doanh có kế hoạch chuyển lên doanh nghiệp, việc có hóa đơn đầu vào đầy đủ sẽ là nền tảng để quản lý tài chính và làm việc với ngân hàng, đối tác dễ dàng hơn.
4. Hộ kinh doanh nên chủ động tìm đến các chuyên gia thuế, kế toán hoặc đại lý thuế uy tín để được tư vấn cụ thể, phù hợp với ngành nghề, quy mô và thực tế kinh doanh.

Trong trường hợp cần tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ với TPM qua website hoặc số hotline (+84) 28 3505 1800 để được hỗ trợ nhanh nhất.