Lách Thuế Bất Động Sản: Đề Xuất Đánh Thuế 20% Trên Lãi Chuyển Nhượng

Tại hội thảo “Luật Thuế thu nhập cá nhân – đảm bảo công bằng, thúc đẩy tăng trưởng” do Báo Lao Động và Đại học Kinh tế Quốc dân phối hợp tổ chức, một đề xuất quan trọng đã được đưa ra nhằm giải quyết vấn đề lách thuế trong giao dịch bất động sản. PGS.TS Phan Hữu Nghị, Phó Viện trưởng Viện Ngân hàng – Tài chính Đại học Kinh tế Quốc dân, nhấn mạnh vai trò của nguồn thu từ chuyển nhượng bất động sản trong hệ thống thuế thu nhập cá nhân hiện nay.

Thực Trạng Và Bất Cập Của Thuế Bất Động Sản Hiện Hành 

Ông Nghị chỉ ra rằng phương pháp tính thuế bất động sản hiện hành đang tồn tại nhiều bất cập, gây ảnh hưởng đến tính công bằng và minh bạch. Theo quy định hiện hành, người bán bất động sản chỉ phải nộp mức thuế 2% trên tổng giá trị giao dịch được ghi trên hợp đồng.

Mặc dù phương pháp này đơn giản trong việc thu thuế, nhưng nó lại tạo ra kẽ hở lớn cho người mua và người bán kê khai giá trị giao dịch thấp hơn nhiều so với giá thực tế. Điều này dẫn đến tình trạng thất thu thuế cho Nhà nước và làm cho thị trường bất động sản trở nên kém minh bạch, tạo điều kiện cho các giao dịch “hai giá”.

Đề Xuất Mới: Thuế 20% Trên Lãi Chuyển Nhượng Bất Động Sản

Để khắc phục tình trạng trên, PGS.TS Phan Hữu Nghị đã đề xuất một giải pháp mang tính đột phá: áp dụng mức thuế 20% trên phần chênh lệch giữa giá mua và giá bán bất động sản.

Lợi ích của đề xuất này:

• Phản ánh đúng thu nhập thực tế: Cách tính thuế mới sẽ phản ánh chính xác hơn thu nhập thực tế mà người bán nhận được từ giao dịch bất động sản.
• Ngăn chặn tình trạng lách thuế: Việc đánh thuế trên lợi nhuận sẽ loại bỏ động cơ kê khai giá thấp hơn giá trị thực để trốn thuế.
• Tăng tính minh bạch cho thị trường: Các giao dịch bất động sản sẽ trở nên minh bạch hơn khi giá trị thực được phản ánh rõ ràng.

Những Thách Thức Khi Áp Dụng Thuế 20% Trên Lãi 

PGS.TS Phan Hữu Nghị cũng chỉ ra một số khó khăn có thể phát sinh khi triển khai đề xuất này:

• Xác định giá mua ban đầu: Việc xác định giá mua ban đầu đối với các giao dịch đã diễn ra từ nhiều năm trước hoặc tài sản được thừa kế, tặng cho có thể gặp nhiều khó khăn.
• Chứng minh chi phí cải tạo, sửa chữa: Người bán có thể đã đầu tư vào việc cải tạo, sửa chữa bất động sản, nhưng việc chứng minh các chi phí này để được trừ khi tính thuế sẽ cần có quy định rõ ràng.

Giải Pháp Và Khả Năng Thực Thi 

Tuy nhiên, ông Nghị cũng lạc quan cho rằng các cơ quan thuế và Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có đủ dữ liệu về giá mua bán bất động sản để phục vụ việc tính thuế. Do đó, việc kiểm soát giá chuyển nhượng hoàn toàn có thể thực hiện được thông qua việc đối chiếu với dữ liệu thực tế.

Ngoài ra, ông Nghị cũng chỉ ra rằng, việc người mua cố tình kê khai giá thấp để trốn thuế ở thời điểm mua sẽ gây bất lợi cho họ khi bán lại. Họ sẽ phải ghi nhận giá mua thấp hơn giá thị trường, dẫn đến số thuế phải nộp cao hơn trong giao dịch bán lại sau này, đặc biệt khi người mua sau không đồng ý với việc mua bán “hai giá”.

Tác Động Tích Cực Đến Thị Trường Bất Động Sản 

Việc áp dụng mức thuế 20% trên phần chênh lệch giá mua – bán cần đi kèm với các chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi kê khai sai giá. Khi đó, thị trường bất động sản sẽ trở nên minh bạch hơn, hạn chế tình trạng “hai giá”, đồng thời giúp Nhà nước thu thuế một cách công bằng hơn.

Đặc biệt, tình trạng đẩy giá nhà đất do môi giới và các giao dịch lòng vòng cũng sẽ bị hạn chế tối đa. Việc đánh thuế nghiêm ngặt trên giá trị tăng thêm sẽ buộc các công ty bất động sản phải cân nhắc kỹ lưỡng hơn khi đưa ra mức giá bán, từ đó giúp thị trường vận hành một cách minh bạch và thực chất hơn.

Đề xuất đánh thuế 20% trên lãi chuyển nhượng bất động sản của PGS.TS Phan Hữu Nghị là một bước tiến quan trọng nhằm giải quyết những bất cập trong hệ thống thuế hiện hành, hướng tới một thị trường bất động sản minh bạch và công bằng hơn. Việc triển khai thành công đề xuất này sẽ góp phần tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước và hạn chế tình trạng lách thuế, đồng thời ổn định và phát triển bền vững thị trường bất động sản Việt Nam.