Quản Lý Thuế Hộ Kinh Doanh: Bước Đột Phá Minh Bạch, Hiện Đại, Công Bằng

Với mục tiêu hiện đại hóa, nâng cao hiệu quả công tác quản lý thuế, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số đối với Hộ Kinh Doanh trên toàn quốc. Ngày 28/02/2025 Tổng cục Thuế đã ban hành Quyết định 420/QĐ-TCT về Đề án “Đổi mới, nâng cao chất lượng quản lý thuế đối với Hộ Kinh Doanh”

Thực Trạng Trong Công Tác Quản Lý Thuế Hộ Kinh Doanh Hiện Nay:

Phương thức quản lý còn thủ công, thiếu tính hiện đại: Hiện nay, việc quản lý thuế với Hộ Kinh Doanh chủ yếu vẫn dựa vào phương thức khoán thuế, sử dụng sổ sách giấy tờ truyền thống, chưa áp dụng triệt để công nghệ số. Dữ liệu về Hộ Kinh Doanh phần lớn còn rời rạc, không kết nối đồng bộ giữa cơ quan thuế, chính quyền địa phương và các ngành liên quan.

Tỷ lệ kê khai thuế thấp, thiếu trung thực: Phần lớn Hộ Kinh Doanh không thực hiện chế độ tự kê khai, tự nộp thuế, mà phụ thuộc vào mức khoán từ cơ quan thuế. Nhiều trường hợp kê khai không đúng thực tế doanh thu, gây thất thoát nguồn thu ngân sách. Thói quen kinh doanh “ẩn”, ngại minh bạch vẫn còn phổ biến.

Thiếu phối hợp quản lý giữa các cấp chính quyền: Việc phối hợp giữa cơ quan thuế và chính quyền địa phương trong việc nắm bắt, cập nhật biến động về Hộ Kinh Doanh chưa chặt chẽ. Tình trạng Hộ Kinh Doanh “ảo” hoặc chưa đăng ký vẫn tồn tại, dẫn đến khó khăn trong kiểm tra, giám sát..

Sự bất bình đẳng trong chính sách thuế: Có sự chênh lệch rõ rệt giữa Hộ Kinh Doanh và Doanh nghiệp về cách tính thuế, chế độ kế toán và nghĩa vụ tuân thủ, gây ra môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh. Điều này khiến một số Doanh nghiệp “ngụy trang” dưới dạng Hộ Kinh Doanh để lách thuế, né tránh nghĩa vụ pháp lý.

Tỷ trọng đóng góp ngân sách nhà nước thấp: Mặc dù số thu thuế từ Hộ Kinh Doanh năm 2024 đạt 25.953 tỷ đồng, tăng 20% so với năm 2023, nhưng tỷ trọng đóng góp vào tổng thu ngân sách nhà nước chỉ chiếm gần 1,47%, cho thấy tiềm năng thu từ khu vực này chưa được khai thác đầy đủ.

Ý thức tuân thủ thuế còn hạn chế: Nhiều Hộ Kinh Doanh vẫn chưa nhận thức đầy đủ rằng kê khai – nộp thuế không chỉ là nghĩa vụ, mà còn là quyền lợi để hoạt động kinh doanh được pháp lý hóa, thuận lợi hơn khi vay vốn, mở rộng sản xuất, giao dịch với các đối tác chính quy

Mục Tiêu Chính Của Đề Án

Chuyển đổi phương thức quản lý thuế: Từ chế độ khoán sang chế độ tự tính, tự khai, tự nộp thuế thông qua phương thức điện tử, dựa trên cơ sở dữ liệu tập trung.

Bao quát đầy đủ đối tượng quản lý: Đảm bảo tất cả các Hộ Kinh Doanh và cá nhân kinh doanh đều được quản lý thuế đầy đủ.​

Tăng tỷ trọng đóng góp vào ngân sách nhà nước: Nâng dần tỷ trọng đóng góp của Hộ Kinh Doanh vào ngân sách nhà nước tương ứng với quy mô và sự phát triển của họ.​

Mục Tiêu Cụ Thể

Đảm bảo 100% Hộ Kinh Doanh sử dụng phương thức khai thuế điện tử.​

Đạt tỷ lệ 80% số thu từ Hộ Kinh Doanh được nộp qua phương thức điện tử.​

Tham mưu với chính quyền địa phương để đảm bảo các Hộ Kinh Doanh đều có đăng ký kinh doanh theo quy định.​

Kiện toàn bản đồ số để quản lý đối tượng Hộ Kinh Doanh.​

Kiểm soát rủi ro về hóa đơn, tránh việc sử dụng hóa đơn Hộ Kinh Doanh để hợp thức hóa chi phí cho Doanh nghiệp.​

Trong bối cảnh kinh tế – xã hội ngày càng phát triển, yêu cầu về minh bạch trong quản lý nhà nước và hoạt động của thị trường đang trở thành xu thế tất yếu. Sự chuyển mình mạnh mẽ trong công nghệ thông tin, đặc biệt là ứng dụng dữ liệu số và trí tuệ nhân tạo trong quản lý, đã tạo ra áp lực lẫn cơ hội để cải cách sâu rộng hoạt động quản lý thuế – đặc biệt là đối với Hộ Kinh Doanh, vốn lâu nay còn nhiều bất cập.

Việc kê khai đúng, đủ và kịp thời nghĩa vụ thuế không còn đơn thuần là một yêu cầu hành chính, mà đã trở thành một tiêu chuẩn để đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật và mức độ phát triển chuyên nghiệp của một cơ sở kinh doanh. Kê khai trung thực giúp giảm thiểu rủi ro pháp lý, tránh bị truy thu, xử phạt và từ đó tạo ra sự ổn định trong vận hành lâu dài. Đồng thời, Nhà nước có thể dựa vào các số liệu thuế đáng tin cậy để xây dựng chính sách tài khoá, hỗ trợ Doanh nghiệp và điều tiết nền kinh tế hiệu quả hơn.

Việc từng bước hiện đại hóa, áp dụng công nghệ và cải thiện ý thức tuân thủ của người dân là vô cùng quan trọng. Dù quá trình này sẽ gặp không ít khó khăn – từ kháng cự thay đổi, chi phí đầu tư hệ thống mới, đến đào tạo đội ngũ thực thi – nhưng lợi ích dài hạn là không thể phủ nhận. Một hệ thống thuế minh bạch, hiệu quả sẽ:

• Tăng thu ngân sách công bằng, hợp lý,
• Giúp Hộ Kinh Doanh từng bước hòa nhập với chuẩn mực Doanh nghiệp chuyên nghiệp,
• Tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch hơn giữa các thành phần kinh tế.

Về lâu dài, điều này không chỉ giúp ổn định tình hình sản xuất – kinh doanh mà còn tạo nền tảng cho một nền kinh tế phát triển bền vững, có tính cạnh tranh cao và hội nhập tốt vào khu vực và thế giới.

Trong trường hợp cần tư vấn chi tiết, vui lòng liên hệ với TPM qua website hoặc số hotline (+84) 28 3505 1800 để được hỗ trợ nhanh nhất.