Quy định về chứng từ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 99/2025/TT-BTC hiệu lực 1/1/2026

Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp, thay thế cho thông tư 200/2014/TT-BTC về Chế độ kế toán doanh nghiệp, trong đó có quy định mới về chứng từ, hệ thống biểu mẫu và quy trình lập – ký – kiểm soát chứng từ kế toán. 

Doanh nghiệp được sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ kế toán

Theo Thông tư 99/2025/TT-BTC, chứng từ kế toán phải tuân thủ Luật Kế toán và các quy định liên quan. Doanh nghiệp có thể tham khảo hệ thống biểu mẫu ban hành kèm theo Thông tư để áp dụng.

Đáng chú ý, doanh nghiệp được phép thiết kế mới hoặc sửa đổi, bổ sung biểu mẫu chứng từ để phù hợp với đặc thù hoạt động và nhu cầu quản lý. Tuy nhiên, biểu mẫu tự thiết kế phải đảm bảo:

• Phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch;
• Dễ kiểm tra, kiểm soát, đối chiếu tài sản và nguồn vốn;
• Tuân thủ quy định tại Điều 16 Luật Kế toán và phải phản ánh đầy đủ, kịp thời, trung thực, minh bạch, dễ kiểm tra, kiểm soát và đối chiếu được tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp.

Khi có sửa đổi hoặc thiết kế thêm mẫu chứng từ, doanh nghiệp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán (hoặc tài liệu tương đương) nêu rõ nội dung chỉnh sửa và trách nhiệm pháp lý liên quan.

Nếu không thiết kế riêng, doanh nghiệp áp dụng nguyên mẫu theo Phụ lục của Thông tư 99.

Thông tư cũng lưu ý: doanh nghiệp có phát sinh các chứng từ thuộc đối tượng điều chỉnh của pháp luật khác thì chứng từ kế toán phải thực hiện theo quy định của pháp luật đó.

Kế toán trưởng không được ký “thừa ủy quyền”

Thông tư số 99/2025/TT-BTC quy định, mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp phải lập chứng từ kế toán. Chứng từ kế toán chỉ lập một lần cho mỗi nghiệp vụ kinh tế, tài chính phát sinh.

Việc lập và ký chứng từ kế toán phải được thực hiện theo quy định của Luật Kế toán, văn bản hướng dẫn Luật kế toán, hướng dẫn tại Thông tư này và các văn bản sửa đổi, bổ sung, thay thế.

Thông tư cũng nêu rõ, việc phân cấp ký trên chứng từ kế toán của doanh nghiệp phải phù hợp với quy định của pháp luật, yêu cầu quản lý, quy chế quản trị nội bộ để đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, an toàn tài sản, nguồn vốn của doanh nghiệp và xác định được trách nhiệm của cá nhân có liên quan.

“Kế toán trưởng hoặc người được kế toán trưởng uỷ quyền không được ký “thừa uỷ quyền” chức danh của người quản lý, điều hành của doanh nghiệp trên chứng từ kế toán, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác”, Thông tư nhấn mạnh.

Hiệu lực áp dụng và một số lưu ý

• Thông tư 99/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày này.
• Các quy định về kế toán phục vụ cổ phần hóa doanh nghiệp Nhà nước tại Thông tư 200/2014 vẫn tiếp tục áp dụng cho đến khi có văn bản thay thế.
• Doanh nghiệp vừa và nhỏ, cơ sở ngoài công lập hoặc các đơn vị kế toán khác có thể lựa chọn áp dụng Thông tư 99 cho phù hợp với đặc thù hoạt động, và phải thực hiện nhất quán trong cả kỳ kế toán năm.
• Bộ, ngành, UBND, cơ quan Thuế địa phương có trách nhiệm phổ biến và hướng dẫn doanh nghiệp triển khai. Vướng mắc sẽ được tổng hợp báo cáo Bộ Tài chính để xem xét xử lý.