Quyết Toán Thuế TNCN Và BHXH Một Lần – Hai Thủ Tục Không Nên Bỏ Sót Trước Khi Xuất Cảnh

Trong quá trình làm việc tại Việt Nam, người lao động nước ngoài có nghĩa vụ thực hiện đầy đủ các quy định về thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và bảo hiểm xã hội (BHXH).
Khi chấm dứt hợp đồng lao động và chuẩn bị xuất cảnh, việc hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan trước khi về nước là vô cùng quan trọng, đặc biệt là:

• Quyết toán thuế thu nhập cá nhân
• Giải quyết chế độ BHXH một lần

Việc bỏ sót hoặc thực hiện không đúng thời điểm có thể dẫn đến rủi ro pháp lý, chậm hoàn tiền hoặc khó xử lý sau khi đã rời Việt Nam.

1. Người lao động nước ngoài có phải quyết toán thuế TNCN trước khi xuất cảnh không?

Không phải mọi người lao động nước ngoài đều phải quyết toán thuế trước khi rời Việt Nam. Theo quy định của pháp luật thuế, nghĩa vụ này chủ yếu áp dụng đối với người lao động nước ngoài là cá nhân cư trú tại Việt Nam.

1.1. Cá nhân cư trú theo quy định thuế

Người lao động nước ngoài được xác định là cá nhân cư trú tại Việt Nam khi đáp ứng một trong các điều kiện sau:

• Có mặt tại Việt Nam từ 183 ngày trở lên trong một năm dương lịch hoặc trong 12 tháng liên tục kể từ ngày đầu tiên có mặt tại Việt Nam; hoặc
• Có nơi ở thường xuyên tại Việt Nam theo quy định của pháp luật thuế.

Đối với cá nhân cư trú, thu nhập chịu thuế TNCN là toàn bộ thu nhập phát sinh tại Việt Nam và ngoài Việt Nam (nếu có).

1.2. Nghĩa vụ quyết toán trước khi xuất cảnh

Trường hợp cá nhân cư trú:

• Chấm dứt hợp đồng lao động tại Việt Nam;
• Không tiếp tục cư trú, làm việc tại Việt Nam;
• Thực hiện thủ tục xuất cảnh,

thì phải thực hiện quyết toán thuế TNCN với cơ quan thuế trước khi rời Việt Nam, hoặc ủy quyền cho tổ chức/cá nhân khác tại Việt Nam thực hiện quyết toán theo đúng quy định.

Việc quyết toán nhằm xác định:

• Tổng thu nhập chịu thuế;
• Số thuế đã khấu trừ;
• Số thuế nộp thừa (được hoàn) hoặc số thuế còn phải nộp bổ sung.

1.3. Trường hợp ủy quyền quyết toán thuế TNCN

Trong thực tế, nhiều người lao động nước ngoài không thể chờ hoàn tất quyết toán trước ngày xuất cảnh. Khi đó, người lao động có thể:

• Ủy quyền cho doanh nghiệp chi trả thu nhập (nếu đáp ứng điều kiện theo quy định); hoặc

• Ủy quyền cho đơn vị tư vấn thuế thực hiện quyết toán thay.

Việc ủy quyền hợp pháp giúp người lao động:

• Hoàn tất nghĩa vụ thuế tại Việt Nam;
• Bảo đảm quyền hoàn thuế (nếu có);
• Hạn chế rủi ro phát sinh sau khi đã về nước.

2. BHXH một lần – Quyền lợi của người lao động nước ngoài

Theo quy định về bảo hiểm xã hội, người lao động nước ngoài tham gia BHXH bắt buộc tại Việt Nam được hưởng BHXH một lần khi chấm dứt hợp đồng lao động, không tiếp tục cư trú và làm việc tại Việt Nam và có yêu cầu nhận BHXH một lần. Mức hưởng được xác định căn cứ vào thời gian tham gia BHXH và mức tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Đây là quyền lợi tài chính quan trọng, do đó người lao động cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, chính xác để tránh kéo dài thời gian giải quyết.

Một lưu ý đặc biệt quan trọng khi thực hiện thủ tục này là họ tên trên sổ BHXH phải trùng khớp tuyệt đối với hộ chiếu. Trên thực tế, nhiều hồ sơ bị vướng do sai thứ tự họ tên, thiếu hoặc thừa ký tự, khác cách phiên âm hoặc sử dụng tên rút gọn không đúng theo hộ chiếu. Trường hợp thông tin không khớp, người lao động bắt buộc phải điều chỉnh thông tin BHXH trước khi nộp hồ sơ hưởng; nếu không xử lý sớm, hồ sơ có thể bị trả lại hoặc kéo dài thời gian giải quyết, đặc biệt khó khăn khi người lao động đã về nước.

Kết luận: 

Việc xử lý các thủ tục thuế TNCN và BHXH sau khi đã rời Việt Nam thường gặp nhiều hạn chế như khó bổ sung hồ sơ gốc, phụ thuộc hoàn toàn vào việc ủy quyền, thời gian giải quyết kéo dài và tiềm ẩn rủi ro sai sót thông tin không thể điều chỉnh kịp thời. Hoàn tất các thủ tục này ngay tại Việt Nam giúp người lao động chủ động kiểm tra, điều chỉnh hồ sơ, đảm bảo đầy đủ quyền lợi về thuế và BHXH, đồng thời hạn chế các rủi ro pháp lý có thể phát sinh sau này.

Với kinh nghiệm tư vấn thuế và tuân thủ cho doanh nghiệp FDI và người lao động nước ngoài, TPM hỗ trợ rà soát nghĩa vụ quyết toán thuế TNCN trước khi xuất cảnh, thực hiện ủy quyền quyết toán theo đúng quy định, tư vấn và hỗ trợ hưởng BHXH một lần, cũng như kiểm tra và điều chỉnh thông tin sổ BHXH bảo đảm khớp với hộ chiếu. Qua đó, TPM giúp người lao động hoàn tất thủ tục nhanh chóng, đúng quy định và an tâm trước khi về nước.

Ngân Hồ