Thuế Nhập Khẩu Nóng Trở Lại, Việt Nam Sẵn Sàng Ứng Phó

Trước tình hình Mỹ liên tục điều chỉnh chính sách thuế nhập khẩu, chuyên gia kinh tế PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân nhận định Việt Nam vừa có cơ hội vàng để bứt phá nhưng cũng đối mặt với không ít rủi ro. Bài viết phân tích sâu về những tác động này và đề xuất các kịch bản ứng phó để Việt Nam chủ động “vượt sóng”, tận dụng thời cơ.

“Gió đổi chiều” từ chính sách thuế của Mỹ, Việt Nam đứng trước cơ hội và thách thức song hành

Những biến động khó lường trong chính sách thương mại của Mỹ, đặc biệt là việc tăng thuế nhập khẩu đối với hàng hóa từ nhiều quốc gia, đang tạo ra một “sân chơi” mới cho kinh tế toàn cầu. Việt Nam, với vị thế ngày càng tăng trên bản đồ thương mại thế giới, không nằm ngoài vòng xoáy này.

Theo PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Đại học Kinh tế TP.HCM, chính sách thuế mới của Mỹ không chỉ tác động đến các “ông lớn” như Trung Quốc, Canada, Mexico mà còn mở ra những cơ hội và thách thức đan xen cho Việt Nam.

Cơ hội “vàng” đón sóng đầu tư và xuất khẩu?

 “Nếu chính sách thuế của Mỹ không thay đổi, chắc chắn Việt Nam và các nước Đông Nam Á sẽ được hưởng lợi về xuất khẩu và thu hút FDI.” – PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân khẳng định.

Phân tích của chuyên gia cho thấy, khi hàng hóa từ các quốc gia bị áp thuế cao trở nên kém cạnh tranh tại thị trường Mỹ, Việt Nam có thể nổi lên như một điểm đến hấp dẫn nhờ:

• Lực đẩy cho xuất khẩu: Doanh nghiệp Việt có thể tận dụng lợi thế cạnh tranh về giá và chất lượng để tăng cường xuất khẩu hàng hóa sang Mỹ, đặc biệt là các mặt hàng mà Trung Quốc trước đây chiếm ưu thế.
• “Nam châm” hút vốn FDI: Các nhà đầu tư quốc tế có xu hướng tìm kiếm các địa điểm sản xuất an toàn và ổn định hơn ngoài Trung Quốc để tránh rủi ro từ chiến tranh thương mại. Việt Nam, với môi trường chính trị ổn định và chi phí cạnh tranh, trở thành điểm đến lý tưởng.

Không thể lơ là “bài toán” rủi ro

Tuy nhiên, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân cũng cảnh báo về những rủi ro tiềm ẩn mà Việt Nam cần hết sức lưu ý:

• “Danh sách theo dõi” và nguy cơ bị “nhắm mục tiêu”: Việt Nam từng bị Mỹ đưa vào danh sách theo dõi về thao túng tiền tệ và hiện vẫn nằm trong danh sách này. Thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ ngày càng tăng, khiến Việt Nam có thể trở thành mục tiêu tiếp theo trong chính sách thương mại cứng rắn của Mỹ.
• Nguy cơ trở thành “trạm trung chuyển” và bị “vạ lây”: Nếu không kiểm soát chặt chẽ, Việt Nam có thể bị lợi dụng để trở thành nơi trung chuyển hàng hóa lậu, hàng hóa né thuế từ các quốc gia bị áp thuế cao vào Mỹ. Điều này có thể dẫn đến việc Mỹ áp đặt các biện pháp trừng phạt thương mại đối với hàng hóa Việt Nam.

“Kim chỉ nam” ứng phó: Chủ động, linh hoạt và “tự cường”

Để hóa giải rủi ro và tận dụng tối đa cơ hội, PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân đưa ra những khuyến nghị mang tính chiến lược cho Việt Nam:

• Chủ động giảm thặng dư thương mại với Mỹ:

1. 1. • Tăng cường nhập khẩu hàng hóa Mỹ: Khuyến khích doanh nghiệp và người tiêu dùng Việt Nam ưu tiên sử dụng hàng hóa Mỹ thông qua các chính sách ưu đãi thuế, tạo điều kiện tiếp cận thị trường.

• Nâng cao năng lực nội tại, “tự chủ” chuỗi cung ứng:

1. 1. • Đẩy mạnh nội địa hóa: Tăng cường tỷ lệ sử dụng nguyên liệu, linh kiện sản xuất trong nước cho hàng xuất khẩu, giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu, đặc biệt là từ các quốc gia có nguy cơ bị Mỹ áp thuế.
      • Phát triển doanh nghiệp tư nhân: Tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân trong nước lớn mạnh, trở thành động lực tăng trưởng và trụ cột của nền kinh tế.

• Đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một thị trường:

1. 1. • Mở rộng thị trường xuất khẩu: Tập trung khai thác các thị trường tiềm năng khác như Đông Nam Á, Trung Đông, châu Phi, giảm sự phụ thuộc vào thị trường Mỹ.
      • Tận dụng FTA: Khai thác tối đa lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do đã ký kết để mở rộng thị trường và đa dạng hóa đối tác thương mại.

• Xây dựng kịch bản ứng phó chi tiết, sẵn sàng cho mọi tình huống:

1. • “Liệu cơm gắp mắm”: Chính phủ và doanh nghiệp cần chủ động xây dựng các kịch bản ứng phó cụ thể cho từng tình huống xấu nhất có thể xảy ra, đảm bảo sự linh hoạt và khả năng thích ứng nhanh chóng.

“Thời vận” đến, nắm bắt cơ hội, vượt qua thách thức

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đầy biến động, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lịch sử để vươn mình mạnh mẽ. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành hiện thực và giảm thiểu rủi ro, sự chủ động, linh hoạt và tinh thần “tự cường” là vô cùng quan trọng. Việc xây dựng kịch bản ứng phó, đẩy mạnh nội địa hóa, đa dạng hóa thị trường và duy trì quan hệ tốt với các đối tác thương mại sẽ là những yếu tố then chốt để Việt Nam “vượt sóng” và phát triển bền vững trong thời gian tới.