“Cơn lốc” FDI và “bài toán” nội lực

Xuất khẩu phụ thuộc quá nhiều vào khu vực doanh nghiệp có vốn FDI là vấn đề không mới, nhưng luôn nhận được sự quan tâm rất lớn tại Việt Nam thời gian qua.

Thống kê cho thấy, giai đoạn 2018-2024, xuất khẩu của khu vực FDI luôn chiếm trên 70% tổng giá trị xuất khẩu của Việt Nam. Năm 2024, con số này là gần 71,7%, một tỷ lệ đáng báo động.

“Điểm nghẽn” từ những con số ấn tượng

Việt Nam đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu điện thoại di động thông minh, thứ 5 về linh kiện máy tính… nhưng liệu chúng ta đã đóng góp được bao nhiêu % trong những giá trị đó?

Thực tế, doanh nghiệp FDI xuất khẩu 100% giá trị điện thoại và linh kiện, nhưng nhập khẩu đến 80% giá trị những linh kiện này. Doanh nghiệp nội đang đứng ở đâu trong chuỗi giá trị toàn cầu?

Doanh nghiệp nội “lực bất tòng tâm”?

Doanh nghiệp nội đang “èo uột” và đầu tư của khu vực tư nhân còn thấp. Điều này cho thấy, chúng ta đang thiếu “cú huých” để doanh nghiệp nội “bật dậy”.

Giải pháp nào cho doanh nghiệp nội?

Để khắc phục tình trạng này, Việt Nam cần:

• Tạo “luồng khí mới” trong cải cách: Cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp tư nhân.
• Cơ chế minh bạch, đồng hành: Doanh nghiệp tư nhân không cần ưu đãi bằng tiền bạc, mà cần cơ chế minh bạch, đồng hành, đáng tin cậy.
• “Khí thế mới” cho doanh nghiệp nội: Tạo ra những cơ chế, chính sách và tạo ra “khí thế mới” cho khu vực doanh nghiệp nội.
• Doanh nghiệp nội tự “vươn lên”: Doanh nghiệp nội cần nỗ lực vươn lên, khẳng định vị trí trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
• Đồng lòng, quyết tâm, khát vọng: Doanh nghiệp Việt Nam cần có sự đồng lòng, quyết tâm và khát vọng mạnh mẽ hơn nữa.

Để tạo “cú huých” cho khu vực doanh nghiệp, Chính phủ nên chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương, tháo gỡ những điểm nghẽn về môi trường kinh doanh dựa trên phản ánh của cộng đồng doanh nghiệp.

Đó sẽ là “liều thuốc” giúp doanh nghiệp nội “khỏe mạnh” hơn, đóng góp nhiều hơn vào sự phát triển kinh tế của đất nước.